پس از بررسى ادله لفظ ى چنانچه نسبت به اشكالاتى كه بر ادله حرمت وارد شد خدشه شود و شك و ترديد را در ض‌ى داشته باشد نوبت به اصل عملى مى‌رسد و مقتضاى برائت، حليت بازى با شطرج بدون برد و باخت است. البته بر مبناى كسانى كه مانند حضرت امام بازى با آلات قمار را مطلقا حرام مى‌دانند اگر شك شود شطرنج از آلت قمار بودن خارج شده يا نه مقتضاى استصحاب وسيله قمار بودن شطرنج است در نتيجه بازى با آن حرام خواهد بود.

ديدگاه اهل سنت

جهت تكميل بحث، نگاه اجمالى به فتاواى فقهاى اهل سنت سودمند خواهد بود. جهت پرهيز از اطاله مقال، به آنچه عبدالرحمن جزيرى در اين باره آورده است بسنده مى‌كنيم:

مكتب فقهى شافعى مسابقات بدون برد و باخت از جمله بازى با شطرنج را جايز مى‌داند. جزيرى در اين باره مى‌نويسد:

الشافعيه قالوا: يجوز المسابقه بغير عوض... اذ القاعده عند الشافعيه جواز المسابقه بكل نافع فى الحرب...ولعب الشطرنج والكره وحمل الاثقال والمشابكه بالاصابع فكل هذا يحل بدون عوض. (٦٨) فقهاى مكتب شافعى گفته اند: مسابقه بدون برد و باخت جايز است... زيرا قاعده كلى در نظر آنان جواز مسابقه با هر چيزى است كه در جنگ سودمند باشد... و بازى با شطرنج، فوتبال، وزنه بردارى و دست در دست انداختن بدون برد و باخت جايز است. مكتب فقهى حنفيه همانند شافعيه هر نوع مسابقه را بدون برد و باخت جايز مى‌داند مگر شطرنج او مى‌نويسد:

(٦٨)عبدالرحمن جزيرى، الفقه على مذاهب الاربعه، ج٢، ص٥٧، دار احياء التراث العربى.