فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٣٢ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى
است؛ هرچند نماز خواندن در قسمتى از خانه كه درآن اين تماثيل نگهدارى نمىشود از جهت خود نماز مكروه نمىباشد. البته مجازاً از باب كراهت، درنگ درخانه اى كه درآن تماثيل است نماز نيز مكروه مىگردد.
موءيد اين ادعا روايت قريب الاسناد از عبدالله بن حسن از جدش على بن جعفر از برادرش موسى بن جعفر(ع) است كه گويد:
ازامام (ع) سوءال كردم آيا نماز خواندن درخانه و اتاقى كه درآن تماثيل است جايز است؟ فرمود: درچنين خانه اى كه تمثال درمقابل تو است نماز نخوان؛ مگر چاره اى نداشته باشى، دراين صورت سرآن را قطع كن، والا درآن خانه نماز نخوان. (٨٠)
مطلب ديگر آن كه كراهت نگهدارى تماثيل و مجسمه منحصر به خانه است؛ اما در غير خانه همچون دكانها، راهها، و خيابانها نگهدارى مجسمه كراهتى ندارد و كراهت نگهدارى مجسمه درخانه تابع حيثيات است.
بعيد نيست به خاطر انطباق برخى عناوين راجح برآن مثل عنوان شعائر دينى كراهت نگهدارى برطرف شود. نظير آنكه نصب مجسمه موجب گرامى داشت علماى دين و محكم كردن پايه هاى حكومت اسلامى باشد، چنان كه درمورد ديگر كراهت پوشيدن لباس سياه وقتى با عنوان تعظيم عزاى حسينى يا ساير ائمه (ع) همراه باشد برطرف مىشود.دقت كنيد.
همچنين ممكن است صرف همراهى با كسى كه مىخواهد درخانه اش مجسمه را نگهدارى كند، كراهت آن را برطرف كند. چنان كه به نظر مىرسد صحيحه محمد بن مسلم از امام باقر(ع) براين مطلب دلالت داشته باشد. دراين صحيحه آمده است:
مردى به امام (ع) عرض كرد: خدايت بيامرزد، اين مجسمه ها چيست كه درخانه شما مىبينم؟ امام (ع) فرمود: اين مجسمه ها براى زنان يا براى خانه هاى زنان است. (٨١) دقت كنيد.
(٨٠)وسائل،ج٣،ص٣٢١،باب٤٥،لباس نمازگزار،ح٢١.
(٨١)همان،ج٣،ص٥٦٤،باب٤،احكام مساكن،ح٦.