والخائض فى ها يده كالخائض يده فى لحم الخنزير لاصلاه له حتى يغسل يده كما يغسلها من مس لحم الخنزير و الناظر اليها كالناظر فى فرج امه واللاهى... (٦١) فروش شطرنج حرام و خوردن از پول آن ض‌ليدى و گرفتن آن كفر و بازى با آن شرك و سلام كردن بر بازى كننده آن گناه كبيره همراه با عذاب است و دراز كردن دست به سوى آن مانند دراز كردن دست به گوشت خنزير است. نماز براى او نيست تا اين كه دستش را بشويد همان گونه كه مس كننده گوشت خوك دستش را مى‌شويد. نگاه كردن به آن مانند نگاه كردن به عورت مادر است. پرواضح است اين تعابير جز با قمار و شطرنجى كه با آن از روى برد و باخت بازى مى‌شود نمى‌سازد مويد آن (٦٢) روايت زياد بن عيسى است كه حضرت مى‌فرمايد: (قريش بر سر اهل و عيال و ناموسشان قمار مى‌كردند.) از اين رو شطرنج و قمار مورد سوال در اين گونه روايات بر شطرنج و قمارى حمل مى‌شود كه همراه با برد و باخت باشد. با رد اين استدلال مبناى سوم كه بازى با شطرنج بدون برد و باخت را حرام مى‌دانند- از آن جهت كه در مفهوم قمار برد و باخت را شرط نمى‌دانند- رد مى‌شود.

٧. روايات نهى كننده از بازى با شطرنج:

برخى از بزرگان بازى با وسايل مخصوص قمار را- هر چند همراه با برد و باخت نباشد از جمله شطرنج- از آن جهت حرام مى‌دانند كه تعدادى روايت از بازى با آنها نهى مى‌كنند. آيه اللّه خويى مى‌نويسد:

والتحقيق ان يستدل على الحرمه بالمطلقات الكثيره الناهيه عن اللعب بالنرد والشطرنج وبكل مايكون معدا للتقامر فانه لاشبهه ان اللعب بالامور المذكوره يعم بماكان

(٦١)همان، ج١٢، باب ١٠٣ از ابواب مايكتسب به، ج٤، ص٢٤٠.
(٦٢)همان، ج١٢، باب ٣٥، ج١، ص١١٩.