فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٣٣ - شطرنج از نگاه آيه اللّه سيد احمد خوانسارى محمد رحمانى
روايت را حمل بر كراهت كنند (٥٠) و برخى ديگر از جمله شيخ- آن را به عنوان مويد نقل كنند نه دليل. (٥١)
ثانيا، ممكن است گفته شود سوال منصرف به بازى هاى همراه با برد و باخت است زيرا متعارف در آن زمان، بازى با برد و باخت بوده است و پاسخ امام اطلاق ندارد تا بدان تمسك گردد.
ثالثا: سند روايت اشكال دارد، زيرا بعضى از بزرگان مانند آيه اللّه خويى نسبت به وثاقت سهل بن زياد اشكال مىكنند. (٥٢)
پاسخ: به نظر مىرسد بر اساس تحقيقى كه شده سهل بن زياد مورد اعتماد است، زيرا بسيارى از صاحب نظران در رجال به روايتش اعتماد كرده اند. از جمله حضرت آيه اللّه سيد موسى شبيرى- زنجانى صاحب نظر در دانش رجال- شفاها در پاسخ از وثاقت و ضعف سهل بن زياد فرمود:
مرحوم كلينى فراوان با جمله (عده من اصحابنا عن سهل) روايت مىكند. از سوى ديگر مىدانيم بيشتر عده من اصحابنا) همان مشايخ كلينى اند و خيلى دور است كه اين افراد از شخص ضعيف نقل حديث كنند. ممكن است اشكال شود كه اينان بر مبناى اصاله العداله از سهل نقل حديث كرده اند.
پاسخ اين است كه چون اين بزرگان با سهل آمد و شد داشته اند عدالت و فسق او در نظر آنها مشكوك نبوده است تا به اصاله العداله تمسك شود. (٥٣) با اين كه سند از جهت سهل اشكال ندارد، اما عبداللّه بن عاصم توثيق نشده جزاز ناحيه متاخرين همانند علامه حلى، ليكن توثيقات آنها حدسى است و قابل اعتنا نيست.
(٥٠)حاشيه مكاسب، ص٣٨.
(٥١)مكاسب محرمه، جج٢، ص٣٢١.
(٥٢)آيه اللّه خوئى، معجم رجال الحديث، جب٨، صك٣٣٧.
(٥٣)حضرت آيههاللّه وحيد خراسانى نيز سهل را ضعيف نمى-داند.