فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٣١ - شطرنج از نگاه آيه اللّه سيد احمد خوانسارى محمد رحمانى
از روايت امير مومنان(ع)حرمت (بازى با وسايل قمار از جمله شطرنج) استفاده نمىشود، زيرا اگر اين روايت دلالت بر حرمت كند لازم مىآيد هر كار مباحى كه موجب فراموشى ياد خدا شود حرام باشد.
توضيح: شاهد عدم دلالت اين روايت بر حرمت اين است كه شيخ آن را به عنوان مويد نقل كرده (٤٥) نه دليل و فقهاى ديگر اين روايت را حمل بر كراهت لهو كرده اند نه حرمت.
ثانيا، سند روايت ضعيف است، زيرا ابن صلت توثيق نشده است. آيه اللّه خويى مىنويسد:
ضعيفه لابن الصلت و غيره. (٤٦)
اين روايت (مفيد ثانى) به خاطر ابن صلت و ديگران از نظر سند ضعيف است.
٣. روايت فضيل:
از جمله روايات مورد استدلال بر حرمت بازى با آلات قمار از جمله شطرنج حديث فضيل است:
قال: سالت اباجعفر(ع)عن هذه الاشياء التى يلعب بها الناس النرد و الشطرنج حتى انتهيت الى السدر. (٤٧) فقال: اذا ميز اللّه الحق من الباطل مع ايهما يكون. قال: مع الباطل؟ قال: فمالك و للباطل؟ (٤٨) فضيل مىگويد: از امام باقر(ع)از چيزهايى كه مردم با آنها بازى مىكنند پرسيدم مانند نرد و شطرنج. تا اين كه به سدر رسيدم. آن حضرت
(٤٥)مكاسب محرمه، ج٢، ص٣٢١.
(٤٦)مصباح الفقاهه، ج١، ص٣٧٠٢.
(٤٧)بازىاى كه با آن قمار مىكنند و آن فارسى سدر است. لغت نامه دهخدا، ج٣، ص٣٧٠.
(٤٨)وسايل الشيعه، ج ١٢، باب ١٠٤ از ابواب مايكتسب به، ج٣، ص٢٤٢٥.