فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٣ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى
تصاوير تغيير نكند نگهدارى آنها ممنوع است و ثبوت بأس و منع درشئ به صورت مطلق به معناى حرمت است.
شيخ از اين روايت چنين پاسخ داده است:
بأس و منعى كه دراين روايت آمده بركراهت حمل مىشود خواه براى نماز خواندن درمكانى كه مجسمه و تصوير در آن است يا مطلقاً؛ يعنى حتى اگر در آن مكان نماز خوانده نشود. به علاوه اين روايت دلالت دارد كه نگهدارى مجسمه و تصوير جايز است و نابود كردن آن واجب نمىباشد. (٣٣)
شايد جهت دلالت اين روايت برجواز نگهدارى مجسمه و تصوير همان باشد كه در بلغة الطالب بدان اشاره كرده است: تغيير دادن سر مجسمه و تصوير موجب آن نمىشود كه تصوير برآن صادق نباشد، از طرفى اين صحيحه تصريح كرده است كه با تغيير سر نگهدارى آنها جايز است (٣٤)، بنا بر اين اگر نگهدارى مجسمه و تصوير حرام بود معنا نداشت كه به صرف تغيير درسر با وجود صدق عنوان مجسمه و تصوير، حرمت منتفى شده باشد.
از اين گذشته، اين كه مجسمه و تصوير دراين روايت مقيد به خانه هاشده دلالت يا اشعار به عدم حرمت نگهدارى دارد؛ زيرا اگر باقى گذاشتن و نگهدارى آنها حرام بود آوردن چنان تعبير و تقييدى مناسب نمىنمود. پس اين كه درحالت عدم تغيير در سر مجسمه و تصوير، بأس و منع به خانه ها مقيد شده مشعر بلكه دال بر جواز حفظ و نگهدارى مجسمه ها و تصاوير درخانه است.
شايد تقييد به خانه ازآن جهت بوده كه نماز در خانه خوانده مىشود و مىدانيم درخانه اى كه درآن نماز خوانده مىشود به صورت مطلق يا درمقابل قبله وجود تصوير مكروه است. (٣٥)
دليل هفتم: موثقه ءابن ابى عمر از مثنى از امام صادق(ع) كه مىفرمايد:
(٣٣)مكاسب،ج١،ص١٩٥.
(٣٤)بلغة الطالب،ج١،ص٩٧.
(٣٥)ر.ك مكاسب، امام خمينى،ج١،ص٢٩١.