فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١١ - حكم نقاشى و مجسمه سازى از نگاه شريعت (٢) آیت الله سيدمحسن خرّازى
بازى با حرمت نگهدارى آنها ملازمت وجود ندارد ؛ زيرا حرمت بازى اعم از حرمت نگهدارى مىباشد . (٢٩)
دليل پنجم: رواياتى است كه مىگويند : مجسمه هايى كه براى حضرت سليمان ساخته مىشده مجسمه هاى مردان و زنان نبوده است . اين انكار چنانكه از ظاهر آيه هويدا است به خواست سليمان نسبت به نوع مجسمههاى ساخته شده بازگشت دارد نه به اصل كار مجسمه سازى . پس از اين روايات دلالت دارند كه درخواست داشتن مجسمه از جمله منكراتى است كه شايسته مقام نبوت نيست .
شيخ انصارى از استدلال به اين دسته از روايات چنين پاسخ داده است :
ظاهر آنچه در تفسير آيه ءشريفه {يعملون ما يشاء من محاريب و تماثيل ...} رسيده اين است كه ائمه ( ع ) خواسته اند بگويند : چنان نبوده كه سيلمان از آنها ساختن مجسمه مردان و زنان را خواسته باشد ، به اين معنا كه به آنها در اين كار اذنى داده باشد يا كار آنها را امضاء كرده باشد . (٣٠)
براين گفتار در«بلغة الطالب» چنين اشكال كرده است:
موصول درجمله «مايشاء» مفعول فعل«يعملون» است. پس موصول عبارت است از معمول و دست ساخته آنها[جنيّان] است. بنابر اين متعلق مشيّت، خود معمول و دست ساخته آنها است. از طرفى فرض اين است كه امام (ع) اعلام كرده كه مقصود از مجسمه ها، تمثال مردان و زنان نبوده بلكه تصاوير درختان، خورشيد و ما ه مقصود است. نتيجه اين سخن آن است كه اگر سليمان وجود مجسمه ها را خواسته بود كار منكرى انجام داده بود والا اگر چنين خواستى منكر نباشد معنا ندارد ائمه (ع) تعلق مشيّت سليمان به تمثال مردان و زنان را انكار كرده با شند. اين نتيجه به هيچ وجه جاى مناقشه ندارد... ممكن است گفته شود: آنچه به حسب لفظ ظهور دارد رجوع
(٢٩)مصباح الفقاهه،ج١،ص٢٣٦.
(٣٠)مكاسب،ج١،ص١٩٥.