على چيست؟: خداوند، از ابو الحسن، خشنود باشد. سوگند به خدا، على، پرچم هدايت و پناه پرهيزگارى، مركز خِرَد و درياى بخشش، كوه عقل و پناهگاه بزرگى براى مردم بود. به شاه‌راه، فرا مى‌خوانْد و چنگ زننده به دستاويز استوار بود. بهترين كس در بين ايمان آورندگان و پرهيزگاران بود. برترين كسى بود كه لباس پوشيد و ردا افكند، و نيكوكارترينْ كسى بود كه پاى‌افزارى پوشيد و تلاش كرد. فصيح‌ترين كسى بود كه نفس كشيد و خوانْد، و فردى بود كه جز پيامبران و محمّد مصطفى، بيشتر از همه از نجوا باخبر بود و صاحب دو قبله بود. پس آيا كسى همپاى او مى‌شود؟

او پدر سبطين بود. آيا بشرى همسنگ او مى‌شود؟ او شوهر بهترينِ زنان بود. آيا هيچ كدام از مردم شهر بر او برترى مى‌يابد؟ كُشنده شيران بود و در جنگ‌ها كمين‌كننده بود. چشم من چون او نديد و نخواهد ديد. بر هر كسى كه به او عيب مى‌گيرد، نفرين خدا و بندگانش تا روز واپسين باد!

معاويه گفت: آرام، اى ابن عبّاس! درباره پسر عمويت بسيار گفتى.

٣٨٣٣. المناقب، خوارزمى به‌نقل از مجاهد: از ابن‌عبّاس پرسيده شد: نظر تو درباره على بن ابى طالب چيست؟ گفت: سوگند به خدا كه يكى از ثقلين‌[١] را ياد كردى: آن كه به گفتن شهادتين پيشى گرفت؛ به دو قبله نماز گزارد؛ دوبار بيعت كرد؛ دو نوه پيامبر خدا به او داده شد؛ پدر نوه‌هاى پيامبر (حسن و حسين ٨) بود؛ خورشيد، دوبار پس از غروب كردن براى او برگشت؛ دوبار شمشير از نيام كشيد. او صاحبِ دو هجوم است. مَثَل او در بين امّت، چون ذو القرنين است. او مولاى من، على بن ابى طالب است.

٣٨٣٤. المناقب، خوارزمى به نقل از عيسى بن عبد اللّه، از پدرش، از جدّش: مردى به ابن عبّاس گفت: سبحان اللّه! چه قدر مناقب و فضايل على، فراوان است! من فكر مى‌كنم سه هزار تا باشد.

[١] ثقلين در روايت، به روايت مشهور ثقلين اشاره دارد كه قرآن و عترت را دو ثقلِ باقى مانده از پيامبر خدا شمرده است. دو قبله، منظور بيت المقدس و كعبه است، دوبار شمشير از نيام كشيدن، منظور جهاد براى اقامه اسلام همراه پيامبر ٦ و مبارزه با سه گروه قاسطين، مارقين و ناكثين براى بازگرداندن اسلام به مسير اصلى خود است.( م)