دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٠٥ - ٣/ ٥ ٥ هفتتا و هفتتا تحقق يافته و يكى باقى مانده
فرمود: «اى برادر يهود! هر چه مىخواهى بپرس».
يهودى گفت: ما در تورات داريم كه هر وقت خداوند عز و جل پيامبرى را برانگيزد، به وى وحى مىكند كه از بين كسان خويش، كسى را براى اداره امور امّتش پس از خود، برگزيند و پيمانى را با آنان ببندد كه در حقّ آن جانشين بعد از او طبق آن پيمان، گام برداشته شود و در بين امّتش به آن پيمان عمل شود. و اينكه خداوند عز و جل در زندگىِ پيامبران، اوصيا را امتحان مىكند و پس از مرگ آنان هم اوصيا را امتحان مىكند. به من خبر بده كه در زندگىِ پيامبران، اوصيا چند بار آزمايش مىشوند و پس از درگذشت آنها چند بار؟ و اگر [خدا] از آزمايش آنان خشنود شد، آخرِ كار آنان به كجا مىانجامد؟
على ٧ به وى فرمود: «به خدايى كه جز او خدايى نيست؛ آن خدايى كه دريا را براى بنى اسرائيل شكافت و تورات را بر موسى ٧ فرو فرستاد، [سوگندت مىدهم كه] آيا اگر از آنچه پرسيدى، به درستى آگاهت كنم، به آن اقرار مىكنى؟».
گفت: آرى.
فرمود: «به آن كه دريا را براى بنى اسرائيل شكافت و تورات را بر موسى ٧ فرو فرستاد، [سوگندت مىدهم كه] آيا اگر پاسخ تو را بگويم، اسلام مىآورى؟».
گفت: آرى.
على ٧ به وى فرمود: «خداوند متعال در زندگى پيامبران، در هفت جا، اوصيا را آزمايش مىكند تا فرمان بردارىِ آنان را بيازمايد. اگر از فرمان بردارى و آزمايش آنان خشنود شد، به پيامبرانْ دستور مىدهد كه آنان را به هنگام زنده بودنشان، ولىّ خود گيرند و پس از درگذشتشان، وصىّ خود قرار دهند، و پيروى از اوصيا، برگردن امّتهايى كه به پيروى از پيامبران باور دارند، تكليف مىشود. پس از درگذشت پيامبران هم، اوصيا را در هفت جا آزمايش مىكند تا استوارىشان را بيازمايد. اگر از آزمايش آنان خشنود شد، مُهر سعادت بر آنان مىزند تا در حالى كه سعادت آنان كامل شده، آنان را به پيامبران بپيوندد».
رئيس يهوديان گفت: راست گفتى، اىامير مؤمنان! اكنون به من خبر ده كه چند بار در زندگىِ محمّد ٦، خداوند، تو را آزمايش كرده است و پس از درگذشت وى، چند بار تو را آزموده است و پايانِ كار تو چگونه خواهد بود؟
على ٧ دست وى را گرفت و فرمود: «با ما برخيز تا تو را به اين امر، آگاه كنم».
با وى، گروهى از يارانش نيز برخاستند و گفتند: اى امير مؤمنان! همراه او، ما را نيز آگاه كن.
فرمود: «مىترسم كه دلِ شما تاب آن را نياورَد».
گفتند: چرا اى امير مؤمنان؟
فرمود: «به دليل كارهايى كه از بسيارى از شما براى من آشكار شده است».