خداوند شب و روز را به گردش درمى‌آورد و هركدام را جايگزين ديگرى مى‌كند.
به راستى در اين جابه‌جايى براى اهل بصيرت نشانه و عبرتى است بر اين‌كه تنظيم امور هستى به دست اوست. (٤٤)
خداست كه همه جنبندگان را از آبى كه داراى يك طبيعت است آفريد؛ باوجوداين، آنها داراى گونه‌ها و انواع بسيارند؛ برخى از آنها بر شكمشان مى‌خزند و برخى از آنها بر روى دو پا راه مى‌روند و برخى از آنها بر روى چهار پا راه مى‌روند. و خدا هرچه بخواهد مى‌آفريند، زيرا او بر هرچيزى تواناست. (٤٥)
همانا ما آياتى كه بيانگر صفات خدا و روشنگر راه ايمان و كفر و توحيد و شرك است فروفرستاديم، و خداوند هركه را بخواهد به راهى راست هدايت مى‌كند. (٤٦)
منافقان مى‌گويند: به خدا و پيامبر ايمان آورديم و به فرمان او و پيامبرش گردن نهاديم. ولى گروهى از آنان پس از اين اقرار روى مى‌گردانند و سرپيچى مى‌كنند. ولى هيچ‌يك از اين دو گروه ايمان نياورده‌اند. (٤٧)
و هنگامى كه نزاعى درگيرد و آنان به قانون خدا و داورى پيامبر فراخوانده شوند، بى‌آن‌كه انتظار رود، گروهى از آنان رويگردان مى‌شوند. (٤٨)
در صورتى كه اگر داورى پيامبر- كه هميشه حق است- به سود آنان باشد، با حال اطاعت و تسليم به سوى او مى‌آيند. (٤٩)
آيا در دل‌هايشان مرضى هست، يا در حقانيّت دينشان ترديد دارند، يا مى‌ترسند خداوند با حكمى ناحق به آنان ستم كند و پيامبرش با داورى نابحق ستم روا دارد؟ نه، اينها دليل رويگردانى‌شان نيست، بلكه از آن‌روست كه آنان ستمكارند، زيرا اظهار ايمان كردند و در دل تسليم نشدند. (٥٠)
ولى مؤمنان حقيقى هنگامى كه نزاعى ميانشان رخ دهد و به قانون خدا و داورى پيامبر فراخوانده شوند تا ميانشان داورى كند، سخنشان جز اين نيست كه مى‌گويند: دعوت خدا را پذيرفتيم و بر اطاعت از خدا و پيامبرش گردن نهاديم. اينانند نيكبختان. (٥١)
زيرا هركس از خدا و پيامبرش فرمان برد و از خدا بترسد و از او پروا كند، تنها چنين كسانى به سعادت نايل مى‌گردند. (٥٢)
منافقان با سوگندهاى مؤكّد خود به خدا قسم خوردند كه اگر آنان را به جهاد در راه خدا فرمان دهى، قطعا به سوى ميدان نبرد بيرون مى‌روند. به آنان بگو: سوگند ياد نكنيد، زيرا جهاد در راه خدا طاعتى است كه ضرورت آن در دين شناخته شده است و وجوب آن در گرو سوگند نيست، و اگر سوگندتان براى جلب رضايت خدا و پيامبر است، بدانيد كه خدا به آنچه مى‌كنيد آگاه است و سوگندهاى شما او را فريب نمى‌دهد. (٥٣)