منهاج البراعة في شرح نهج البلاغة - هاشمى خويى، ميرزا حبيب الله - الصفحة ٢٧٨ - الترجمة

كفّارة لصرف النظر عن الامور الواجبة القصيرة.

٥- الاهتمام بهم و عدم العبوس في وجوههم عند المحاضرة و المصاحبة لاظهار الحاجة.

ثمّ أوصى بالتفقّد عن القسم الثالث المعتزل بوسيلة رجال موثق‌ من أهل الخشية و التواضع‌ و خصّص طائفتين من العجزة بمزيد التّوصية و الاهتمام.

الف- الأيتام الّذين فقدوا آبائهم و حرموا من محبّة والدهم الّذين يلمسونهم بالعطف و الحنان دائما.

ب- المعمّرون إلى أرذل العمر الّذين أنهكتهم الشيّبة و اسقطت قواهم فلا يقدرون على انجاز حوائجهم بأنفسهم، و أشار إلى أنّ رعاية هذه الطبقة على الولاة ثقيل‌ بل‌ الحقّ كلّه ثقيل‌.

الترجمة

سپس خدا را باش خدا را باش در باره آن طبقه زير دستى كه بيچاره و مستمندند چون گدايان و نيازمندان و گرفتاران سختى در زندگى و مردم زمين گير و از كار افتاده، زيرا در اين طبقه حاجت خواهان و ترحم جويانند آنچه را از تو در باره حفظ حق آنان خواسته در نظر دار، و بهره‌اى از بيت المال براى آنها مقرّر دار، و بهره‌اى هم از در آمد خالصجات اسلامى در هر شهرستانى باشند، حقّ بيگانه‌ها و دوردستهاى اين طبقه همانند حق نزديكان آنها است، سر مستى مقام و جاه تو را از آنها باز ندارد، زيرا انجام كارهاى مهم و فراوان براى تقصير تو در اين كارهاى كوچك و لازم عذر پذيرفته نيست، دل از آنان بر مدار و چهره بر آنها گره مساز، از آن دسته اين مستمندان كه بحضور تو نمى‌رسند، و مردم بديده تحقير بدانها نگاه ميكنند بازرسى و تفقّد كن، و براى سرپرستى آنان كسان موثق و مورد اعتمادى كه خدا ترس و فروتن باشند بگمار تا وضع آنانرا بتو گزارش دهند.