ترجمه خصال شيخ صدوق - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨ - روش بحث ما در موضوع امامت و خلافت اسلامى
قشون كه اكثريت آنها همان اعراب جفاكار بيابانهاى عربستان بودند و هنوز اخلاق اسلامى در آنها بوجود نيامده بود، اين قشون با همان سختى و جفاجوئى كه در دوره جاهليت داشتند ملل را مورد تاخت و تاز قرار دادند و با همان عادتى كه يك ديگر را غارت ميكردند دارائى روم و فارس را ربودند و سيل آسا در مدينه ريختند، در اثر زمامدارى ابو بكر و عمر فكر رياست و حب جاه در مغز صحابه جا گرفت و در اثر اين ثروت هر يك براى خود تهيه رياست و بزرگى ديدند و بطمع خلافت افتادند و كشمكش آغاز شد و روز بروز سخت گرديد تا دشمنى و خصومت دوره جاهليت ميان آنها برگرديد و جنگهاى داخلى پديد شد.
روش بحث ما در موضوع امامت و خلافت اسلامى
ما از نظرى وارد اين بحث ميشويم كه تازگى دارد و غير از نظرهاى گذشته است كه در طول تاريخ مورد بحث بوده و بحد كافى در آن گفتگو شده و كتابها در باره آن نوشته شده است، ما عموم خوانندگان محترم و برادران دينى خود را از هر فرقه كه باشند بدين نكته متوجه ميكنيم: ما امروز مسلمان و پيرو قرآنيم و پيغمبر ما كه بايست بدستورات او عمل كنيم خاتم انبياء محمد بن عبد اللَّه ٦ است محمد خود پيغمبر هر قرنى است چنانچه قرآن دستور العمل هر دوره ايست ما از اينجا نتيجه ميگيريم كه هم اكنون قرآن مورد عمل ما مسلمانان است و آهنگ پيغمبر اسلام در گوش ما هست ما اگر فرض كنيم كه امروز پيغمبر ٦ از دنيا رفته و ما مسلمانان را تنها گذاشته و بايد خود را بيك شخصى از ياران پيغمبر وابسته كنيم و او را جانشين پيغمبر بشناسيم بايست شخصى باشد كه در طول تاريخ اسلام شخصيت و پيشوائى او معلوم باشد و در هر قرنى بتوان از آثار او استفاده كرد و مانند خود پيغمبر ٦ كه بواسطه قرآن و نبوت خود هميشه زنده است و براى هر قرنى كه در تاريخ گذشته پيغمبر بوده و براى هر قرنى كه مىآيد پيغمبر است، اين خليفه هم خليفه هر قرنى باشد بطورى كه در هر آن ما فرض كنيم پيغمبر ٦ از دنيا رفته صلاحيت داشته باشد كه عموم مسلمانان در رتبه بعد از پيغمبر او را مرجع خود بدانند و از وجود تاريخى او استفاده كنند و چنانچه پيغمبر ٦ و دعوت اسلامى او بتوسط قرآن و سنت او هميشه محفوظ است رهبرى و مرجعيت آن خليفه هم در هر قرنى بواسطه آثار و سيره او محفوظ باشد.
ما با آواز رسائى همه برادران مسلمان خود را كه تا چهار صد مليون شماره شدهاند ميخوانيم و مىگوئيم خليفه پيغمبر ٦ در قرن اتم كيست؟
پيغمبر ما بعقيده ما تنها پيغمبر قرن شمشير نبود، پيغمبر دوره وحدت عربى نبود بلكه