ترجمه خصال شيخ صدوق - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ١٧٧ - شرح
بدان از دوزخ بيم داده نشده باشد؟ فرمود چنان نيست كه تو گمان بردى همانا مقصود اين است كه گناهى كند كه خدا بدان بيم از آتش دوزخ داده و از آن توبه ننمايد.
١٢- معاصى كبيره هشت است.
محمد بن مسلم گويد بامام ششم عرضكردم قربانت چرا در باره مخالفان خود معتقديم كه كافر و اهل دوزخند ولى در باره خودمان و هم مذهبان خود معتقد نيستيم كه در بهشتند.
فرمود اين از ضعف ايمان شما است. اگر شما جماعت شيعه هيچ معصيت كبيره مرتكب نشويد بدانيد كه در بهشتيد، گفتم قربانت معاصى كبيره كدامند، فرمود اكبر كبائر شرك بخداست و عقوق پدر و مادر و بيابان گردى پس از هجرت بشهر مدينه و نسبت زنا بزن پارسا دادن و از جهاد گريختن و بناحق مال يتيم را خوردن و پس از دانستن حرمت ربا خوردن و مؤمن را كشتن، گفتم زنا و دزدى چطور؟ فرمود از اين قبيل نيستند. مصنف اين كتاب گويد اخبارى كه متعرض شماره كبائرند اگر چه بعضى آنها را پنج و بعضى هفت و بعضى هشت و بعضى بيشتر شمردهاند ولى در حقيقت با هم اختلافى ندارند زيرا پس از شرك بخدا هر گناهى نسبت بگناه كوچكتر از خود كبيره است و هر گناه كوچكى نسبت بكوچكتر كبيره است و هر گناه كبيرى نسبت بشرك صغيره است.
شرح-
در شماره گناهان كبيره از نظر اخبار و فتاوى اختلاف بسيارى است كه از پنج تا هفتاد شمرده شده است نظريه نسبى كه شيخ صدوق (رضي الله عنه) اختيار كرده و جمعى از بزرگان از او پيروى كردهاند يكى از راههاى رفع اختلاف اخبار است ولى از جهاتى مورد اشكال است.
مقصود از اين نسبى بودن انكار گناه صغيره است يا انكار گناه كبيره يا هر دو و التزام بهر يك از اين سه وجه مورد اعتراض است زيرا تقسيم بصغيره و كبيره قابل انكار نيست.
٢- آنكه در اخبار و فقه براى گناه كبيره احكام و آثار مخصوصى ثابت شده مثل اينكه مجرد ارتكاب كبيره منافى عدالت است ولى در صغيره اصرار منافى عدالت است نه مجرد ارتكاب و چنان كه در قرآن ميفرمايد اگر از كبائر آنچه شما را از آن نهى كرديم اجتناب كنيد سيئات و گناهان ديگر شما را جبران ميكنيم و چنان كه در اين خبر ميفرمايد شيعه با اجتناب كبائر مستحق بهشت است بشرط توبه بهر حال گناه كبيره و صغيره داراى آثار و احكام جداگانه هستند و ترتيب و آثار و احكام هر يك محتاج بتشخيص موضوع است و نظريه نسبيه تشخيص موضوع نميدهد بلكه موضوع را مبهم و