ترجمه خصال شيخ صدوق - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٢ - متمم فصل هفتم
ب- از ميان آنها مردمان با تجربه و آبرومند را انتخاب كن كه از خانوادههاى خوب باشند و در اسلاميت سابقه داشته باشند! زيرا آنها خوشاخلاقتر و پاكدامنتر و كم طمع ترند و سرانجام كارها را بيشتر در نظر دارند.
٢- حقوق كافى و فراوان بآنها بده تا معاش خود را اصلاح كنند و از آنچه زير دست آنها است بينياز شوند و اگر خلاف دستورات را نمودند يا در سپرده تو خيانت ورزيدند و اختلاس كردند حجت تو بر آنها تمام باشد.
٣- ديدهبانهائى از اشخاص راستگو و با وفا بر آنها بگمار كه مراقب آنها باشند.
زيرا بازرسى سرى از كارهاى آنان وادارشان ميكند كه امانت دار باشند و با رعايا خوش رفتار كنند.
٤- تحت تأثير كارگذاران خود مباش اگر يكى از آنان دست بخيانت گشود و ديدهبانان خيانت او را گزارش دادند گواهى آنها تو را بس است، او را با شلاق كيفر كن و هر چه دزديده از او دريافت كن و او را بمقام ربوبى وادار و خيانت او را اعلام كن و او را با ننگ تهمت نشانه گذار كه در جامعه رسوا گردد و باعث عبرت و پند ديگران باشد.
متمم فصل هفتم
موضوع خراج و ماليات كه در آمد منطقه ولايت تو است در نظر داشته باش و وضعيت دارائى و ماليات پردازان را اصلاح كن زيرا اصلاح امر خراج و خراج دهان وسيله اصلاح ديگران است كارمندان ديگر تنها بوسيله آنها اصلاح ميشوند، زيرا همه مردم نان خور خراج و خراجگذارانند بايد توجه به آباد كردن زمين بيشتر از دريافت خراج باشد، زيرا خراج را از زمين آباد مىشود گرفت، هر كس بدون آبادانى و عمارت خراج خواهد كشور را ويران و مردم را نابود كرده است و كارش پايدار نماند.
اگر خراجگذاران عرض حالى دادند راجع بمواد زير بآنها تخفيف بده:
سنگين بودن خراج يا آفتزدگى زراعت يا خشكى قنوات و كمى باران يا زوال ديگرى كه براى زمين زراعتى آنها رخ داده چون سيلزدگى و غرق زراعت يا تشنه ماندن آن، اندازه تخفيف بمناسبت اصلاح كار آنها باشد، تخفيف بآنها بر تو سنگين نباشد زيرا كه اين خود پس انداز تو محسوب شود و در موقع آباد بود زمين و خوبى محصولات بتو بازگردد و وسيله زينت