تحريف ناپذيرى قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢١٨ - كتابهاى غيرمعتبر مورد استناد محدث نورى
است كه زيادى چنين رواياتى، سودمند نيست».[١]
در اينجا به مهمترين منابعى كه محدث نورى اينگونه روايات را از آنها نقل كرده و فاقد اعتبار و اسناد است اشاره مىكنيم:
كتابهاى غيرمعتبر مورد استناد محدث نورى
١. رسالهاى مجهول النسب؛ يكى از كتابهايى كه مدعيان تحريف به آن تمسك كردهاند رساله مجهول النسبى است كه به رغم وحدت اصل، با عناوين مختلف، به افراد گوناگونى منتسب شده است. گاه با عنوان رساله ناسخ و منسوخ به سعد بن عبد اللّه اشعرى (م ٣٠١) و گاه با نام ما ورد فى صنوف القرآن به محمد بن ابراهيم نعمانى (م ٣٦٠) و گاه با عنوان رساله محكم و متشابه[٢] به سيد مرتضى (م ٤٣٦) نسبت داده شده است.
علامه مجلسى بعد از نقل كامل رساله نعمانى مىگويد: در نوشتهاى كهن چنين يافتم: جعفر بن محمد بن قولويه از ابو القاسم سعد اشعرى براى ما چنين روايت كرد:
«الحمد للّه ذي النعماء و الآلاء و المجد و العزّ و الكبرياء و صلى اللّه على محمد سيد الانبياء و على آله البررة الاتقياء. مشايخ و اصحاب حديث از امام صادق عليه السّلام روايت كردهاند كه: امير المؤمنين عليه السّلام فرمود: ...»؛ اين حديث همانگونه كه در رساله نعمانى آمده- با اندكى اختلاف- آمده است.[٣]
اين در حالى است كه مىدانيم ابن قولويه تنها به واسطه برادر يا پدر خود از سعد روايت كرده است. حسين بن عبيد اللّه مىگويد: «گزينشهايى از كتب سعد را نزد
[١] . ر. ك: آلاء الرحمان، مقدمه، ص ٢٦.
[٢] . اين كتاب به حسن بن على بن ابى حمزه بطائنى، از رؤساى واقفيه نيز نسبت داده شده است؛ چون او بنا به نقل نجاشى( الرجال، ج ١، ص ١٣٣)، رسالهاى به نام« فضائل القرآن» داشته است كه اسناد او در استفاده از آن كتاب، همان اسنادى است كه در مقدمه رساله نعمانى آمده است، اما اين احتمال بعيد است. زيرا ممكن است اسناد نعمانى و نجاشى در اخذ آن از كتاب يكى باشد و نعمانى از آن رساله، روايت منسوب به امام صادق عليه السّلام را كه با عبارت« فضلّوا و أضلّوا» پايان يافته، نقل كرده باشد. بنابراين جايى براى پندار انتساب تمام رساله نعمانى به او نمىماند و بر فرض اينكه متعلق به بطائنى باشد حال او در عدم صحت استناد به او بهتر از ديگران نيست.
[٣] . بحار الانوار، ج ٩٠، ص ٩٧.