رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٤٨١ - احكام مشتركات
(مسأله ٢٠٥٤) زيارتگاهها مانند مساجد مىباشند وهر فردى حق دارد در هر نقطهاى كه بخواهد مشغول زيارت، دعا و خواندن قرآن و نماز شود و هيچكس حق مزاحمت ندارد و نمىتواند او را از اين كار باز دارد، اما وقتى فارغ و از مكانش بلند شود، حقش ساقط مىشود، چه قصد برگشت به آنجا را داشته باشد يا نه و در اين صورت ديگرى مىتواند در آنجا مشغول عبادت شود.
(مسأله ٢٠٥٥) جواز وعدم جواز سكونت طلاب در مدارس تابع كيفيّت وقف واقف است، پس اگرآنها را مثلًا به گروه خاصّى مانند عرب يا عجم يا به صنف خاصى مانند طلاب علوم شرعى يا خصوص فقه يا كلام اختصاص دهد، براى ديگران سكونت در آنها جايز نيست، امّا نسبت به مستحقين سكونت در آنها، مانند مساجد است كه چنانچه كسى اتاقى را در اختيار بگيرد و در آن ساكن شود، او به آن سزاوارتر است و جايز نيست مادامى كه از آن اعراض نكرده- اگرچه به مدّت طولانى باشد-، ديگرى مزاحم او شود مگر اينكه واقف مدّت خاصى مثلًا مانند پنج سال را شرط كرده باشد كه در اين صورت بعد از پايان آن مدّت، لازم است بدون مهلت خارج شود.
(مسأله ٢٠٥٦) اگر واقف شرط كند كه ساكن مدارس داراى ويژگى خاصى مثل اينكه ازدواج كرده باشديا مشغول تدريس يا تحصيل باشد، چنانچه فاقد آن شود لازم است از آنجا خارج شود، پس معيار آن است كه حق سكونت با تمام شرايطش تابع كيفيت وقف واقف است و سكونت براى كسى كه فاقد شرايط است جايز نيست.
(مسأله ٢٠٥٧) حق سكونت براى ساكن مدارس با خارج شدن براى نيازهاى روزانه از قبيل خوردنى و آشاميدنى و پوشيدنى و امثال اينها، باطل نمىشود، همانگونه كه با خروج از آنجا براى سفر يك روزه يا دو روزه يا بيشتر باطل نمىشود و از بين نمىرود و همين طور مسافرتهاى معمولى كه يك ماه يا دوماه يا سه ماه يا بيشتر طول مىكشد، مانعى ندارد مانند سفر به حج يا زيارت يا براى ديدار نزديكان يا مانند اينها در صورتى كه قصد برگشتن داشته و رحل و كالايش در آنجا باقى باشد و با شرط واقف منافات نداشته باشد، البته بايد عنوان ساكن مدرسه بر او صدق كند و چنانچه مدّت سفر طولانى شود، بطورى كه عنوان ساكن مدرسه بر او صدق نكند، حقش از بين مىرود.