رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٠١ - ميراث سببى
به چهار زن اوّلى بدهند.
(مسأله ٣٠٤٤) اگر مريض با زنى ازدواج كند، چنانچه با او همبستر شود، نكاح صحيح است و اگرقبل از همبستر شدن در همان مرض بميرد، نكاح باطل است وزن نه مهر دارد و نه ارث مىبرد .. چنانچه از مريضى خوب شود و قبل از آن كه همبستر شود بميرد، نكاح صحيح است و از او ارث و نصف مهر را مىبرد.
(مسأله ٣٠٤٥) زوج از همه تركه زوجه- منقول باشد يا غير منقول، زمين باشد يا غير زمين- ارث مىبرد، امّا زوجه اعم از اينكه فرزند داشته باشد يا نه از تركه زوج تنها از منقولات، كشتى وحيوانات ارث مىبرد و از زمين نه عين ونه قيمت آن را ارث نمىبرد ولى از چيزهايى كه بر زمين ثابت است، مانند: ساختمان، درختان، چوب و غيره ارث مىبرد، ولى بقيه ورثه بايد قيمت آنها را به او بدهند و بر زوجه واجب است كه قبول كند.
(مسأله ٣٠٤٦) كيفيت قيمت گذارى به اين نحو است كه فرض مىشود ساختمان، درخت و غيره اگربدون اجاره در زمين بمانند تا از بين بروند، چقدر ارزش دارد و سهم زن را از آن قسمت مىدهد.
(مسأله ٣٠٤٧) ظاهر آن است كه زن از ميوه خرما و درخت وزراعت موجود در حال مرگ شوهر، ارث مىبرد و وارث نمىتواند او را به پذيرش قيمت وادار نمايد.
(مسأله ٣٠٤٨) اگر بقيه ورثه به جهت عذر يا غير آن، تا يك سال يا بيشتر قيمت را به زن نپردازند، زن مىتواند اجرت ساختمان را مطالبه كند و اگر در اين مدت، درخت، ميوه و زمين محصول بدهد، تا زمانى كه ورثه قيمت را پرداخت نكنند، به اندازه سهم خود از منافع و ثمره درختان و غير آن مستحق مىباشد.
(مسأله ٣٠٤٩) اگر درخت از ريشه بيرون شود يا بشكند، يا ساختمان خراب شود، ظاهراً اجبار زوجه بر گرفتن قيمت جايزنيست و او مىتواند حصه خود را از اين اشياء مطالبه كند. چنانچه ساختمان در معرض خرابى و درخت در معرض شكستن باشد، قبل از خرابى يا شكستن مىتواند اورا به گرفتن قيمت اجبار نمايد. قلمه درخت و آلتى كه ابريشم روى آن بار مىكنند و پايههاى كه شاخههاى درخت انگور روى آن قرار دارد نيز در حكم درخت در معرض شكستن است و ورثه مىتوانند، زن را به گرفتن قيمت قبل از خرابى ياشكستن وادار كند.