رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٧٣ - قصاص اعضاء

(مسأله ٣٤٠٠) اگر مرد اعوَر[١] چشم مرد سالمى را در بياورد، چشم اعوَر او در آورده مى‌شود.

(مسأله ٣٤٠١) اگر كسى كه دو چشم سالم دارد چشم سالم مردى را كه به حسب خلقت يا به آفتى اعور شده در بياورد، مجنى عليه مخيّر است بين اين‌كه يكى از دو چشم سالم جانى را در بياورد ونصف ديه را هم از او بگيرد وبين اين‌كه عفو كند وتمام ديه را بگيرد، امّا اگر به سبب جنايت جنايتكارى اعورشده باشد بعيد نيست در حكم شخصى اعور باشد كه بر حسب خلقت اعور بوده يا به آفتى اعور شده است، هرچند احتياط اين است كه هنگام عفو با رضايت نصف ديه يا تمام ديه را ازاو بگيرد.

(مسأله ٣٤٠٢) اگر نور چشم ديگرى را از بين ببرد- نه حدقه را- مجنى عليه حق دارد به مثل آن قصاص نمايد، اگر ممكن باشد وگرنه، امر به ديه منتقل مى‌شود.

(مسأله ٣٤٠٣) قصاص در ابروها وريش وموى سر وامثال اينها ثابت مى‌شود.

(مسأله ٣٤٠٤) قصاص در بريدن آلت تناسلى ثابت مى‌باشد، ودرآن بين آلت جوان، پير، ختته نشده وختنه شده وغير اينها فرقى نيست. و نظر مشهور اين است كه بين آلت كوچك وبزرگ فرقى نيست واين نظربه واقع نزديكتر است.

(مسأله ٣٤٠٥) گروهى نظرشان اين است كه آلت سالم در مقابل آلت عنين قصاص نمى‌شود، ولى اين نظر مورد اشكال بوده بلكه ظاهراً قصاص ثابت مى‌باشد. بنابراين بين آلت سالم ومعيوب فرقى نيست.

(مسأله ٣٤٠٦) در بيضه‌ها قصاص ثابت مى‌باشد، همچنين در يكى از آنها. بنابراين چنان چه بيضه طرف راست بريده شود، بيضه راست قصاص مى‌شود و اگر بيضه طرف چپ بريده شود، بيضه چپ قصاص مى‌شود.

(مسأله ٣٤٠٧) در بريدن دو شَفر[٢] قصاص ثابت مى‌باشد. بنابراين اگر زنى دو شفر از زن ديگرى را ببرّد، آن زن حق دارد به مثل آن، زن جانى را قصاص كند و همچنين است حكم اگر يكى از آن دو شفر را ببرّد، امّا اگر آن دو شفر را مرد بريده باشد، بر مرد ديه آنها واجب مى‌باشد و

[١] - كسى كه يك چشمش كور است.

[٢] - مراد گوشتى است كه عورت زن را مانند احاطه دو لب بردهان، احاطه كردهياند.