(مسأله ٤٩٥) سپيده‌اى را كه آخر شب از طرف شرق رو به بالا حركت مى‌كند و همانند ستونى است كه اطراف آن را تاريكى احاطه كرده است فجر كاذب يا فجر اول مى‌نامند و وقتى آن سپيده كه شبيه نخ سفيد است درافق پهن شد و گسترش يافت آن را فجر صادق يا فجر دوم مى‌گويند كه اول وقت نمازصبح مى‌باشد.

(مسأله ٤٩٦) زمان مابين طلوع و غروب خورشيد را زوال مى‌گويند و اين زمان را مى‌توان به وسيله چوبى عمودى كه شاخص مى‌نامند تشخيص داد به اين نحو كه شاخص را در زمين هموار فروبرده، صبح وقتى خورشيد طلوع مى‌كند سايه شاخص بطرف مغرب مى‌افتد و هرچه آفتاب بالا مى‌رود سايه شاخص بتدريج كم مى‌شود تا اين‌كه يا سايه به كلى از بين مى‌رود يا به كمترين حد خود مى‌رسد سپس به تدريج سايه به طرف مشرق زياد مى‌گردد و وقتى سايه به كلّى از بين رفت يا به كمترين حدخود رسيد و از آنجا بطرف مشرق رو به زيادشدن گذاشت اوّل زوال مى‌باشد. همچنين مى‌توان به وسيله ساعت، وقت طلوع و غروب آفتاب را مشخص نمود كه زمان نصف مابين آن دو، زوال خواهدبود.

(مسأله ٤٩٧) مقصود از اين‌كه اول وقت، مخصوص نماز ظهر است، اين است كه اگر نماز عصر عمداً در آن وقت خوانده بشود باطل مى‌گردد، ولى اگر سهواً باشد نماز عصر صحيح است، ولى احتياط استحبابى اين است كه آن را ظهر قرار دهد سپس يك نماز چهار ركعتى به نيت مافى الذمه كه شامل ظهر و عصر بشود بخواند. اگر نماز عصر را سهواً قبل از نماز ظهر در وقت مشترك بخواند، احتياط مستحب آن است كه آن را نماز ظهر قرار بدهد سپس يك نماز چهار ركعتى به قصد ما فى الذمّه بخواند و فرق نمى‌كند چه در وقت مخصوص عصر متوجه شود و چه در وقت مشترك. اگر نماز عشا را بر نمازمغرب سهواً مقدم بدارد، مى‌تواند مغرب را بعد از آن بخواند.

(مسأله ٤٩٨) وقت فضيلت نماز ظهر از زوال آفتاب است تا اين‌كه سايه شاخص به اندازه خود آن شود، و وقت فضيلت نماز عصر از زوال شروع مى‌شود تا اين‌كه سايه شاخص دوبرابر شاخص بشود، پس اگر طول آن يك متر است سايه دو متر شود و اگر دو متر است سايه چهار متر شود.

(مسأله ٤٩٩) وقت نافله ظهر و عصر از اول ظهر است تا آخرين لحظه‌اى كه بتوان آن دو نماز راخواند، ولى اگر سايه شاخص به اندازه دو هفتم شود يعنى اگر اندازه شاخص هفت وجب باشد