رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٩٤ - نماز جماعت
اسم امام را بداند.
(مسأله ٧٨٨) اگر شك كند كه نيت اقتدا نموده يا نه، بنا را مىگذارد كه اقتدا نكرده و بايد فرادى بخواند. ولى اگر بداند براى جماعت بلند شده ونشانههاى جماعت از قبيل سكوت ومانند آن نيز در او موجودباشد، بنحوى كه اطمينان پيدا مىكند كه داخل درجماعت شده وآن را نيت كرده است، بنا را بر اقتدا بگذارد و گرنه بايد فرادى بخواند.
(مسأله ٧٨٩) اگر به گمان اينكه امام زيد است به او اقتدا كند وبعد معلوم شود كه عمرو است، اگرعمرو مانند زيد عادل باشد نماز مأموم صحيح است، ولى اگر عادل نباشد جماعت باطل است، امّانمازش درصورتى كه خللى كه آن را باطل مىكند چه عمدى وچه سهوى انجام دهد، باطل مىشود والّاصحيح است.
(مسأله ٧٩٠) اگر دو نفر نماز بخوانند وبعد از نماز بفهمند كه هر دو نيت امامت يا اقتدا به ديگرى نموده اند نماز هردو صحيح است و بنابر احتياط مستحب در صورتى كه نيت اقتدا نموده اند اعاده كنند.
(مسأله ٧٩١) تغيير نيت از يك امام جماعت به امام ديگر، در حال اختيار جايز نيست مگر آنكه امام نتواند نماز را تمام كند، مانند اينكه وسط نماز بميرد يا ديوانه شود يا بيهوش گردد يا حدثى از اوسر زند يا يادش بيايد كه قبل از نماز وضو نگرفته است؛ در اين موارد، بنابر اقوى جايز است كه مأمومين يك نفر از خودشان را مقدم دارند و به امامت او نماز را تمام كنند و اگر مانعى پيش آيد كه امام نتواند نماز را در حال اختيار تمام نمايد، مثل اينكه از قيام عاجز شود ونماز را نشسته بخواند، جايز است كه ديگرى را مقدم نموده، به او اقتدا كنند.
(مسأله ٧٩٢) كسى كه فرادى نمازمى خواند نمىتواند دربين آن به كسى اقتدا كند.
(مسأله ٧٩٣) اگر مأموم در حين جماعت منفرد شود، جماعتش باطل مىشود چه از اول نماز قصدفرادى كرده يا چنين قصدى از ابتدا نداشته باشد. امّا نماز انفرادى اش؛ دو حالت دارد:
اول: آنكه مأموم از اول قصد فرادى نداشته وقصد دارد كه نماز را تمام كند و در اثناء اتفاقاً به سببى نيت فرادى كند، در اين صورت اگر قبل از ركوع ركعت اول يا ركعت دوم قصد فرادى كند، واجب است كه قرائت را بجا آورد و اگر عمداً نخواند نمازش باطل است و اگر معذور باشد يا عقيده دارد كه وظيفهاش چنين است، نمازش صحيح است و چيزى بر او نيست. اگر بعد از