رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٧٤ - قصاص اعضاء
قصاص ندارد، همان طورى كه اگر زن آلت مرد را ببرّد، فقط ديه بر عهده زن مىآيد و قصاص ندارد و چنان چه مرد عورت زنش را ببرّد و از دادن ديه خوددارى كند و زنش به عنوان قصاص بريدن آلت او را مطالبه نمايد، در اين فرض بعضى گفتهاند كه آلت مرد بريده مىشود، امّا اين قول از اشكال خالى نبوده بلكه ممنوع است و حق مطلب اين است كه زن حق دارد ديه را مطالبه كند و چنان چه مرد از دادن ديه امتناع كند، زن به حاكم شرع مراجعه مىكند (تا حاكم شرع مرد را به دادن ديه وادار نمايد).
(مسأله ٣٤٠٨) مساوى بودن عضو بريده شده با عضو جانى معتبر نيست. بنابراين عضو سالم درمقابل عضو مجذوم بريده مىشود، هر چند چيزى از او افتاده باشد يا گوشتش ريخته باشد وهمچنين بينى كه قوه شامّه دارد، در مقابل بينى كه ندارد وگوش سالم در مقابل گوش كر وبزرگ در مقابل كوچك وسالم در مقابل سوراخ يا پاره وامثال اينها بريده مىشود.
(مسأله ٣٤٠٩) اگر مقدارى از بينى بريده شود، نسبت مقدار بريده شده به اصل بينى ملاحظه مىشود و به همان مقدار جانى را قصاص مىكند. بنابراين اگر مقدار بريده شده نصف بينى باشد، نصف بينى جانى بريده مىشود و چنان چه كمتر يا بيشتر باشد در صورت امكان به همان نسبت بريده مىشود وگرنه، به ديه منتقل مىگردد.
(مسأله ٣٤١٠) قصاص در دندان ثابت مىباشد. بنابراين اگر دندان شخصى را در بياورد او حق دارد دندان جانى را به عنوان قصاص در بياورد و چنان چه در محل دندان درآورده شده، قبل از قصاص بطوراتفاقى دندانى همانند دندان قبل برويد، دراين فرض بنابراقرب حق قصاص براى آن شخص محفوظ است.
(مسأله ٣٤١١) در دندان شيرى بچه در صورتى كه برويد قصاص نيست ولى ديه دارد، امّا اگر اصلًا نرويد، نظر مشهور اين است كه قصاص ثابت مىباشد واين نظر به واقع نزديكتر است.
(مسأله ٣٤١٢) اگر مجنى عليه جانى را قصاص كند، به اين ترتيب كه دندان او را دربياورد امّا آن دندان برويد، مجنى عليه حق ندارد براى بار دوّم آن دندان رادربياورد.
(مسأله ٣٤١٣) نظر مشهور اين است كه مساوى بودن از حيث محلّ وموضع در قصاص دندان شرط است امّا اين نظر از اشكال خالى نبوده بلكه بعيد نيست كه تساوى شرط نباشد.
(مسأله ٣٤١٤) دندان اصلى به خاطر دندان اضافى درآورده نمىشود. البته بعيد نيست كه