رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٧٨٧ - فروع تسبيب
(مسأله ٣٤٧٣) اگر كودك در حين آموزش شنا بطور اتفاقى غرق گردد، معلّم ضامن است در صورتى كه غرق شدن كودك مستند به فعل معلم باشد و اگر كارآموز بالغ و رشيد باشد نيز همين حكم را دارد.
(مسأله ٣٤٧٤) هرگاه گروهى بطور خطا در كشتن يكى از خويشان شركت داشته باشند، مثل اينكه آنها- مثلًا- در خراب كردن ديوارى شركت كنند و بعد ديوار روى يكى از آنها بيفتد و او بميرد، از ديه به مقدار سهم مقتول ساقط است ولى باقيمانده ديه بر عهده عاقله آنها مىباشد. بنابراين اگر دو نفر مشاركت داشتهاند، نصف ديه ساقط مىباشد و نصف ديگر برعهده عاقله شخص باقيمانده است و اگر مشاركت بين سه نفر باشد ويكى از آنها با افتادن ديوار كشته شود، ثلث (٣/ ١) ساقط است ولى دو ثلث (٣/ ٢) ديه برعهده عاقله دو شخص باقيمانده مىباشد.
(مسأله ٣٤٧٥) اگر كشتى را كه در حالت حركت است تعمير كند و بر اثر اين كار كشتى غرق شود، مثل اينكه ميخى را بكوبد و تختهاى از كشتى كنده شود يا بخواهد موضعى را ببندد و در نتيجه، آنجا رابشكند و مانند اينها، در اين فرض ضامن چيزهايى كه در كشتى نابود شده از قبيل مال يا جان است.
(مسأله ٣٤٧٦) كسى كه در ملك خودش يا در مكان مباح ديوارى ساخته است، اگر افتادن آن روى انسان يا حيوانى موجب تلف او گردد، مالك ديوار ضامن نيست و حكم چنين است اگر ديوار در راهى بيفتد وشخصى به سبب گرد وغبار آن بميرد. البته اگر ديوار را طورى ساخته است كه مايل به ملك ديگرى است يا در ملك ديگرى ساخته و بعد بطور اتفاقى روى انسان يا حيوانى بيفتد، ضامن است، اگر ديوار مذكور در معرض خرابى و خطر باشد نه بطور مطلق. همين طور اگر ديوار را در ملك خودش ساخته، سپس به سمت راه كج شده باشد يا به سمت ملك ديگران متمايل شده و بعد روى عابرى بيفتد و موجب مرگ او شود، در صورتى كه از كج شدن ديوار اطلاع داشت و مىتوانست قبل از افتادن، ديوار را تعمير كند ولى اقدامى در اين رابطه نكرده ضامن است امّا اگر از كج شدن ديوار آگاهى نداشته يا قبل از آنكه بتواند ديوار را برطرف يا تعمير كند، بيفتد ضامن نيست.
(مسأله ٣٤٧٧) نصب ناودانها به سمت معابر عمومى جايز مىباشد. بنابراين اگر ناودانها روى انسان يا حيوانى بيفتد و موجب تلف او گردد ضامن نيست. البته اگر در معرض افتادن باشد و