رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٥٤٤ - احكام وصى
حاكم شرع نمىتواند فرد ديگرى را به او ضميمه كنداما اگروصيت كننده وصايت را به طور مطلق بيان كند و بر با هم يا جداگانه بودن آن دو تصريح نكرده باشد، حكم باهم بودن جارى مىشود، مگر اينكه قرينهاى بر استقلال باشد، مثل اينكه بگويد: «وصى من فلان و فلان است» و چنانچه آن دو مردند وصى من فلان شخص خواهد بود، در اين صورت اگر يكى بميردآن ديگرى به طور مستقل وصى خواهد بود و احتياج ندارد كه حاكم شرع فرد ديگرى را به اوضميمه كند.
(مسأله ٢٣٥٣) اگر بگويد: «زيد وصى من است و چنانچه او بميرد، عمرو»، صحيح است و هر دو وصيت بصورت ترتيب خواهند بود، همچنين صحيح است اگر بگويد: «وصى من زيد است و چنانچه فرزندم بالغ شود، فرزندم وصى است».
(مسأله ٢٣٥٤) جايز است به دو وصى يا بيشتر وصيت نمايد و وصايت هر كدام را در امر به خصوصى قرار دهد كه ديگرى با او در آن امر شركت نداشته باشد.
(مسأله ٢٣٥٥) اگر به دو نفر با شرط باهم بودن وصيت كند سپس آن دو، به خاطر اختلاف نظرخودشان اگر مجتهد باشند يا به خاطر اختلاف نظر مجتهدشان اگر مقلد باشند باهم اختلاف كنند يا هر كدام صلاح را در ضدّ آنچه ديگرى مىبيند ببيند، چنانچه براى يكى يا هر دو مانعى از ضميمه شدن به ديگرى نباشد، حاكم او را بر انضمام مجبور مىكند، ولى اگر براى هر دو مانعى از انضمام باشد، حاكم مىتواند آن دو را با دو نفر ديگر اگر مصلحت ببيند عوض كند همچنان كه مىتواند يكى را عزل نموده، شخص ديگرى را به جاى او بگذارد.
(مسأله ٢٣٥٦) اگر بگويد: «به اين و اين وصيت كردم و فلان شخص را اگر طلب علم را ادامه دهد وصى خود قرار دادم»، صحيح است، بنابراين اگر طلب علم را ادامه دهد، وصى خواهد بود، ولى اگر از طلب علم منصرف شود، وصايت او باطل واجراى وصيت او را حاكم شرع به عهده مىگيرد.
(مسأله ٢٣٥٧) اگر وصى نتواند وصيت را عملى سازد، حاكم شرع كسى را به او ضميمه مىكند تا به اوكمك نمايد و چنانچه از او خيانت سربزند، شخص امين را به او ضميمه مىكند تا او را از خيانت بازدارد و اگر اين كار ممكن نباشد، بايد او را عزل نموده وديگرى را به جاى او نصب كند.
(مسأله ٢٣٥٨) اگر وصى قبل از انجام دادن تمام آنچه كه به او وصيت شده بميرد، حاكم