رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٨٤ - نماز قضا
طولانى نمايد و بنابر اصح قرائت را در شب يا روز بلند بخواند حتى در گرفتگى آفتاب ومستحب است در زير آسمان يا درمسجد نماز را بخواند.
(مسأله ٧٢٤) كسوف و خسوف و مانند آن، با علم وشهادت دو مرد عادل بلكه بنابر اظهر به شهادت يك مرد ثقه ثابت مىشود وگفته اختر شناسان اثرى ندارد اگر موجب يقين يا اطمينان نشود.
(مسأله ٧٢٥) اگر چيزهايى كه نماز آيات براى آنها واجب شده متعدد شود، بايد براى هر يك از آنهايك نماز آيات بخواند و اگر نوع آن مختلف باشد مانند كسوف وزلزله، بنابراحتياط مستحب آن را نيزتعيين نمايد.
نماز قضا
نمازهاى يوميهاى كه در وقتش از روى عمد يا سهو يا جهل يا اينكه تمام وقت خواب مانده، فوت شود بايد قضا نمايد. همچنين نمازهايى را كه بخاطر ترك عمدى جزء و شرط يا اركان، باطل، انجام شده، بايد قضا كرد.
اما در چند حالت قضا ندارد: نمازهايى كه در حال ديوانگى يا كودكى يا بيهوشى كه از ناحيه خودش نباشد يا كافر اصلى درحال كفر يا زن در حال حيض ونفاس كه تمام وقت را فراگرفته باشد. امانمازهايى كه در حال ارتداد فوت شده، بايد بعد از توبه اگرچه فطرى باشد قضا كند، نيز اگر كسى خودرا بيهوش كند، بايد نمازها را قضانمايد.
(مسأله ٧٢٦) اگر در هنگام نماز، بچه، بالغ شود وديوانه وبيهوش، هوشيار شوند، واجب است نمازرا بجا آورند حتى اگر يك ركعتِ آن را درك كنند و اگر ترك كنند، قضاى آن واجب است. اگرحائض ونفسا به مقدار نماز وغسل در وقت پاك شوند، بايد نماز را ادا كنند و اگر فوت شود قضا واجب مىشود و اگر به خاطر بيمارى يا عذر ديگرى نتواند غسل كند، بايد تيمم نمايد ونماز را بجا آورد. اگر وقت غسل تنگ باشد، بنابراحتياط واجب، بايد نماز را با تيمم بخواند، ولى اگر نماز را بجا نياوردقضا واجب نيست.
(مسأله ٧٢٧) اگر ديوانگى يا بيهوشى به مقدار وقتى باقى مانده كه ممكن است فقط نماز را بجا آورد، عارض شود وتا آخر وقت ادامه پيدا كند در صورتى كه قبل از آن مىتوانست شرايط