رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٤٠٩ - احكام تلف
عيب باشد وچه به معناى مشغول شدن ذمّه به مثل يا قيمت باشد صحيح است.
(مسأله ١٧٠٧) اگر محل كار تلف شود يا بيگانهاى آن را از بين ببرد، چنان چه تلف قبل از گذشت مدّتى كه تمام كردن كار در آن ممكن است، باشد، اجاره باطل است واجرت تماماً به مستأجر برمى گردد. امّا اگرتلف در اثناء انجام دادن كار باشد، قسمتى از اجرت به مستأجر برمى گردد، ولى اگر تلف بعد از گذشت آن مدت باشد، اجاره صحيح وموجر قيمت عمل را ضامن است زيرا اومى توانست كار را در مدّتى كه سپرى شده تحويل دهد. امّا اگر بيگانه آن را تلف كرده باشد؛ بدل آن را از مثل يا قيمت، مطلقاً ضامن است خواه اجاره باطل باشد يا نه، خواه اتلاف قبل از گذشت مدت باشد يا بعد از آن.
(مسأله ١٧٠٨) اگر مستأجر محلّ كار را تلف كند، در حكم تحويل گرفتن آن است واجير استحقاقِ تمامِ اجرت را بر ذمّه مستأجر دارد.
(مسأله ١٧٠٩) اگر اجير محلّ كار را تلف كند، ضامن است وبايد بدل آن را به مستأجربدهد، همان طورى كه مستأجرمخيّراست عقدرا بهم بزنديا امضاء كند و اگر امضاء نمود مىتواند از اجير قيمت كارِ تلف شده را مطالبه نمايد.
(مسأله ١٧١٠) معيار در قيمت، وقت ضامن شدن است.
(مسأله ١٧١١) هركس كه خود را براى انجام دادن كار در مال ديگرى اجير كند وآن را خراب نمايد، درصورتى كه خرابى از حد مجاز خارج باشد ضامن است، مانند خون گير كه در حجامت كوتاهى كند يا ختنه گر در ختنه نيز خياط ونجّار وآهنگر اگر كار را خراب كنند. ولى اگر از حدّ مجاز خارج نشود بنابر اظهر ضامن نيست. نيز اگر پزشك خودش بدون واسطه معالجه نمايد وكار را خراب كند ولى بيمار تا سر حد مرگ نرسد ضامن است. امّا اگر موجب مرگ او شود، ضمان قطعى است، البته اگرپزشك دارو را تجويز كند بدون آنكه دستور مصرف آن را بدهد، ضامن نيست.
(مسأله ١٧١٢) اگر پزشك از ضمان تبرئه شود وبيمار يا ولى اوقبول نمايند با اينكه پزشك در كارخود كوتاهى نكرده چنانچه مريض بميرد؛ بعيد نيست كه ضامن باشد. ولى اگر معالجه منجر به مرگ بيمار گردد، پزشك ضامن خواهد بود.
(مسأله ١٧١٣) اگر حمّال در راه رفتن كوتاهى كند و آنچه كه روى كمر يا سرش بوده بر