رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٦٩١ - كيفيت ارث به حسب طبقات آن
انگشتر طلا و لباس ابريشم با ساير ورثه مصالحه نمايد. اگر ميت دو دستش قطع باشد، شمشير جزء حبوه نيست وهمچنين متوفى اگر نابينا باشد، قرآن جزء حبوه نمىباشد، البته اگرميت آنها را قبل از قطع دستها ويا كورى چشمها تهيّه كرده بوده، جزء حبوه مىباشد.
(مسأله ٣٠٠٠) اگر در اصل ثبوت حبوه يا در عينهاى آن يا در چيزهاى ديگر از مسائل حبوه، بين فرزند بزرگتر وساير ورثه اختلاف پيدا شود به جهت اختلاف شان در اجتهاد يا تقليد، بايد براى حل آن به حاكم شرع رجوع كنند.
(مسأله ٣٠٠١) اگر پسر بزرگتر متعدد و از نظر سنّ مساوى باشند، اقوا اين است كه در حبوه شريك مىشوند.
(مسأله ٣٠٠٢) در پسر بزرگتر معتبر است كه از لحاظ ولادت سابق باشد نه در انعقاد نطفه و اگر مشتبه شود، مرجع در تعيين بزرگتر، قرعه است. ظاهراً حبوه اختصاص به فرزند صُلبى دارد، نه فرزند فرزند و در پسر بزرگتر شرط نيست كه هنگام فوت پدر به دنيا آمده باشد، همچنين بلوغ در حين وفات پدر نيزشرط نيست.
(مسأله ٣٠٠٣) اظهر آن است كه در مستحق حبوه، عدم سفاهت شرط نمىباشد و اگر ميت جز حبوه، مالى ديگرى نداشته باشد بازهم بنابر اقرب حبوه به پسر بزرگتر داده مىشود.
(مسأله ٣٠٠٤) اگر فرزندى بميرد- پسر باشد يا دختر- كه پدر وجد يا جدّه او زنده باشند، پدر وارث او به شمار مىآيد، نه جدّ وجدّه، امّا مستحب است كه پدر، جد يا جدّه را يك سدس (٦/ ١) از اصل تركه بدهد. اگر جدّ يا جدّه متعدد باشند، مثلًا اگر وارث ميّت- اعم از پسر يا دختر- فقط پدر و پدر بزرگ ياپدر و مادر بزرگ باشد، تمام مال ميّت به پدر مىرسد، امّا مستحب است كه براى پدر بزرگ يا مادربزرگ چه يكى باشند يا چندين پدر بزرگ يا مادر بزرگ داشته باشد، (٦/ ١) از كل مال بدهد. اگر دوتا مادر بزرگ پدرى و دو تا مادرى دارد يكى از مادر بزرگهاى مادرى با قرعه خارج مىشود و مال به طورى مساوى بين سه نفر قسمت مىشود. همچنين است اگر ميّت دو تا پدر بزرگ پدرى فرد و دومادرى داشته باشد، يكى از پدر بزرگهاى مادرى با قرعه خارج و مال بين سه نفرقسمت مىشود.
ارث طبق ه دوم:
(مسأله ٣٠٠٥) اين طبقه در صورتى ارث مىبرند كه حتى يك نفر از طبقه اوّل (پدر، مادر و