رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٢٢٩ - نماز مسافر
تعميرگاه سپرده، به شهرش برگردد، بايد در برگشت نمازش را شكسته بخواند. نيز اگر در ميانه راه چهارپايانش غصب يا مريض شود و به شهر خود باز گردد، بايد نماز را شكسته بخواند، امّا چنانچه در برگشت بار يامسافرى پيدا نشود و با وسيله خود برگردد نمازش را بايد تمام بخواند.
(مسأله ٩٣٥) اگر در فصل يا ماههاى معينى سفر را شغل خود قرار دهد، مانند كسى كه در تابستان سبزيجات را به شهر حمل مىكند يا در ماه حج بين مكه و جدّه مسافر كشى مىكند، فقط در اين مدت بايدنماز را تمام بخواند، ولى در ماههاى ديگر سال اگر سفرى براى او پيش آيد اگرچه زياد باشد، نماز را بايدشكسته بخواند.
(مسأله ٩٣٦) اگر بار بر، در شهرى قصد اقامت نمايد، بنابر اظهر در سفر اول بايد نماز را تمام بخواند و احتياط مستحب جمع كردن بين تمام و قصر است.
ششم: آنكه از صحرانشينانى نباشد كه در بيابانها گردش مىكنند وهرجا آب و خوراك براى خود و حيواناتشان پيدا كنند، مىمانند وبعد از چندى به جاى ديگر مىروند، اين گونه افراد بايد نماز را تمام بخوانند. اگر از منزلگاه خود به جاى ديگرى سفر كنند، مثلًا به حج وزيارت يا خريدن خوراكى براى خود و علوفه براى حيواناتشان به شهر بروند يا براى پيداكردن منزلگاه جديد يا آب وعلف خارج شوند، بايد نمازرا شكسته بخوانند. اما اگر با خانه وخانواده و حيوانات براى اينها سفر كنند، بايد نمازش را تمام بخواند.
(مسأله ٩٣٧) كسى كه سياحت شغل وحرفه اوست اعم از اينكه وطن اختيار كرده، يا نكرده بايدنمازش را تمام بخواند. ولى اگر سياحت او براى ديدن وآشناشدن با مناظر وآثار باستانى باشد، نمازش را بايد شكسته بخواند. اما كسى كه از وطن خود صرف نظر كند و وطن ديگرى را اختيار نكرده مانندكارمندى كه به مقتضاى شغلش هر سال يا كمتر از آن بايد از شهرى به شهر ديگرى منتقل شود، بايدنمازش را تمام بخواند.
هفتم: آنكه به حد ترخّص برسد يعنى از وطنش به قدرى دور شود كه فرد معمولى كه در انتهاى خانههاى شهر ايستاده و زمين هموار و هوا هم صاف باشد، همديگر را نبينند و صداى اذان را هم نشنوداعم از اينكه ديوارهاى شهر ديده شود يا ديده نشود، هر مسافر كه تا اين حد از شهر خود دور شود بايدنماز را شكسته بخواند.
(مسأله ٩٣٨) معيار در شنيدن وديدن اين است كه شخص متعارف در زمين هموار و هواى