رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٤٨٠ - احكام مشتركات
تصرف در آن بازهم جايزنيست و گرنه مانعى ندارد.
(مسأله ٢٠٤٩) راه عمومى بين دو شهر يا بيشتر خصوصاً در شهرهاى بزرگ وپر جمعيّت كه بر اثر برآوردن نياز مردم در نقل و انتقال، عرض بيشتر از پنج ذراع را لازم دارد، توسعه آن بر طبق نياز عمومى بى اشكال است و حد مذكور در روايت موضوعيت ندارد بلكه معيار وسعت و تنگى راه در هر شهر و روستا اندازه نياز آن است.
(مسأله ٢٠٥٠) براى هر مسلمانى عبادت و نماز خواندن در مسجد جايز است و تمام مسلمانان در آن مساوى هستند و هيچكس حق ندارد كه مزاحم ديگرى بشود چنانچه بر او سبقت گرفته باشد، ولى نماز بر غير نماز مقدم است، بنابراين اگر كسى بخواهد بطور جماعت يا فرادى در مسجد نماز بخواند، براى ديگرى جايز نيست كه مزاحم نمازگزار شود اگرچه بر او سبقت گرفته باشد، مثل اينكه اگر در مسجد براى خواندن قرآن يا دعا يا درس گفتن نشسته باشد، واجب است كه آنجا را خالى كند و اگر نمازگزار مكانى را كه ديگرى در آن به غير نماز مشغول شده به دلخواه خود اختيار كند مزاحمت او با انجام دادن فعل غير نماز اشكال دارد اگرچه بر او سبقت گرفته باشد.
(مسأله ٢٠٥١) اگر كسى نسبت به مكانى سبقت بگيرد تا نمازش را در آن بطور فرادى بجا آورد، كسى كه مىخواهد نماز را با جماعت در آن بخواند حق ندارد او را منع كند، اگرچه براى كسى كه فرادى نمازمى خواند بهتر است كه مكان را براى كسى كه نماز را با جماعت مىخواند خالى نمايد ومانع خيرنباشد، اگر مكان خالى وجود داشته باشد.
(مسأله ٢٠٥٢) اگر كسى كه در مسجد نشسته است بلند شود و از آنجا برود، چنانچه از آن اعراض كندحقش باطل است، بنابراين اگر به آنجا برگردد وحال آنكه ديگرى آن را گرفته باشد، حق منع و مزاحمت او را ندارد، امّا اگر قصد برگشت دارد، حتى اگر رحل او در آنجا باقى باشد، در اين صورت نيز ديگرى مىتواند در جاى او نمازبخواند.
(مسأله ٢٠٥٣) گذاشتن رحل در جايى از مسجد، بنابراقرب حق اولويت نمىآورد چه بين گذاشتن رحل (مثلًا مانند سجاده يا مهر) وآمدنش زمان طولانى يا كوتاه باشد، بنابراين ديگرى مىتواند رحل رابردارد و در آنجا نماز بخواند، اگر نمازخواندن بدون برداشتن رحل امكان نداشته باشد و ظاهراً ضامن رحل هم نمى شود.