به جهت مجاورت با خانه‌هاى آنها، در حالي‌كه به احيا تملك نكرده اند، از مباحات اصلى هستندونمى توانند ديگران را از استفاده كردن از آنها منع كنند وحق گرفتن اجرت نيز ندارند و اگر براى رفع نزاع بين خودشان تقسيم كنند، تقسيم صحيح نيست وهر كس مى‌تواند در سهم ديگرى تصرف كند، البته اگر براى چراندن حيوان يا مانند آن نياز به تقسيم داشته باشند در اين صورت از حريم املاك آنهابه حساب آمده، مزاحمت ديگران جايز نيست.

(مسأله ٢٠٠٩) براى چاه حريم ديگرى وجود دارد كه مربوط به مقدار فاصله بين دوچاه مى‌شود، اين فاصله بايد به اندازه‌اى باشد كه به يكديگر ضرر نداشته باشد.

(مسأله ٢٠١٠) حريم ديگر چشمه و قنات: فاصله بين دو چشمه و قنات بايد در زمين سخت پانصد ذراع و در زمين سست هزار ذراع باشد، اما اين مقدار فاصله به صورت غالب است و ملاك اين است كه ضرر به چشمه و قنات ضرر نرسد چه فاصله به همين مقدار يا كمتر يا بيشتر باشد، مگر اين‌كه صاحب قنات اجازه دهد وفرقى ندارد كه قنات را در زمين موات، يا در ملك خودش احداث كند وهمين حكم در چاهها ونهرها نيز جارى است.

(مسأله ٢٠١١) احيا و آباد كردن زمين موات كه در اطراف قنات و چاه قرار دارد، جايز است به شرط اين‌كه احيا در مقدارى كه استفاده از قنات و چاه به آن توقف دارد نباشد، امّا اعتبار فاصله‌اى كه در مورد قنات ذكر شد، فقط در صورتى است كه قنات يا چاه ديگرى احداث شود.

(مسأله ٢٠١٢) اگر زمين موات از حريم زمين آباد و تابعش نباشد، هركس بخواهد مى‌تواند آن را احياكند اگرچه در نزديكى زمين آباد قرار داشته باشد و صاحب زمين آباد در احياى آن حق اولويت ندارد.

(مسأله ٢٠١٣) ظاهر آن است كه حريم املاك، ملك وحق براى صاحبان آنها به حساب نمى‌آيد، چه حريم قنات يا چاه يا روستا يا باغ يا خانه يا نهر يا غير اينها باشد، ولى براى ديگران هم جايز نيست كه در حريم مزاحم آنها شوند.

(مسأله ٢٠١٤) براى املاكى كه در مجاورت هم قرار دارند، حريمى نمى باشد، مثل اين‌كه دومالك همسايه، ديوارى را در بين ايجاد كنند. همچنين اگر يكى از آنها در آخر ملكش ديوارى بسازد، براى او حريمى در ملك ديگرى نيست، چنان كه در شهرها اين‌گونه است.

(مسأله ٢٠١٥) مالك هر طور كه بخواهد مى‌تواند در ملكش تصرّف كند مادامى كه مستلزم‌