نيست، مانند گندم، جو، حبوبات و سبزى خوردن و ميوه، كدو وبادنجان، ولى سجده بر پوست وهسته آنهاوكاه ويونجه ومانند اينها جايز است. همچنين سجده بر آنچه كه قابليت خوردن دارد ولى متعارف نيست جايز مى‌باشد، وسجده بر گل گاوزبان وتاجريزى وخاكشير ومانند اينها كه داروهاى گياهى و داراى بو و طعم خوب هستند نيز صحيح است. امّا سجده بر گياهانى كه داراى بو و طعم خوب نيستندولى براى درمان استفاده مى‌شوند اصلًا اشكالى ندارد، هم چنين سجده بر گياهانى كه به خاطر ضرورت يا درسال قحطى استفاده مى‌شوند يا نزد بعضى مردم گاه گاهى استفاده مى‌شوند ولى در نزد اغلب مردم استفاده نمى‌شوند اشكالى ندارد.

(مسأله ٥٤٧) سجده بر گياهان كه عرفاً براى پوشاك از آنها استفاده مى‌شود، اگرچه قبل از رسيدن وبافتن باشد جايز نيست، مانند پنبه، كتان وكنف. ولى سجده بر چوب وبرگ درختان وشاخه وليف خرما كه صلاحيت پوشاك ندارد اگرچه در حال ضرورت پوشيده شوند، صحيح است. معيار درملبوسات اين است كه در نزد اغلب مردم جزء ملبوسات باشد، امّا اگر نادراً يا نزد بعضى مردم جزءملبوسات باشد اشكالى ندارد، هم چنان كه مراد از مأكولات و ملبوسات اين است كه صلاحيت براى خوردن و پوشيدن داشته باشد ولو اين‌كه فعلًا قابل خوردن و پوشيدن نباشد و نياز به پختن و بافتن داشته باشد.

(مسأله ٥٤٨) سجده بر كاغذ جايز است حتى اگر از چيزى ساخته شده باشد كه سجده بر آن صحيح نباشد، اما بنابر احتياط مستحبى بهتر آن است كه از آن استفاده نكند.

(مسأله ٥٤٩) سجده بر كاغذى كه نوشته‌هاى آن رنگ به حساب آيد وجرم نباشد، صحيح است.

(مسأله ٥٥٠) سجده بر هر آنچه كه تقيّه اقتضا مى‌كند وناچارباشد جايز است، اما اگر چيزى كه سجده بر آن صحيح است وجود ندارد يا اگر باشد، به واسطه سرما يا گرما نمى‌تواند برآن سجده كند، دراين صورت بايد بر لباسش سجده نمايد واگرممكن نشد، مى‌تواند بر هر چيز كه در حال اختيارسجده بر آنها صحيح نيست، سجده كند.

(مسأله ٥٥١) سجده بر گل وخاك سستى كه پيشانى روى آن آرام نمى‌گيرد جايز نيست، اما اگرپيشيانى بر آن آرام مى‌گيرد جايز است ولى اگر در سجده اول چيزى به پيشانى بچسبد، بايد براى سجده دوم آن را برطرف كند و چنان‌چه غير از گلى كه پيشانى روى آن آرام نمى‌گيرد