رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٥٥٧ - احكام وقف
احتياط مستحب موقوف عليه با ورثه مصالحه نمايد. البته اگر متبادر از آن، وصيّت به وقف باشد، اشكال نداردوعمل به وصيّت هنگام تحقق شرايط آن واجب است و بايد پس از آن وقف كند.
(مسأله ٢٤١٥) در صحّت وقف شرط است كه واقف خود را از وقف خارج كند و چنانچه براى خودش وقف كند باطل است و اگر بگويد: خانه ام را براى خود و براى برادرم، به نحو مشترك وقف كردم، وقف در نصف خانه باطل است و چنانچه وقف به نحو ترتيب باشد- به اينكه وقف را اوّل برخودش سپس بر غير خود قصد كند- وقف نسبت به خودش باطل امّا نسبت به غير، بعد از مرگ واقف صحيح است.
(مسأله ٢٤١٦) اگر بر فرزندان خود وقف كند و شرط نمايد كه قرضهاى من را از مال خودشان ادا كنند، صحيح است، چه ديون و قرضها عرفى باشند يا شرعى، مانند زكات وكفارات مالى، بلكه اگراداى قرض خود را از حاصل و درآمد وقف نيز، شرط كند صحيح مىباشد.
(مسأله ٢٤١٧) اگر براى همسايگانش وقف نموده، بر آنها شرط كند كه غذاى مهمانها يا هزينه همسر و فرزندانش را بدهند، صحيح است و حتى اگر شرط كند نفقه زن او را نيز كه بر خودش واجب است از مال خودشان بدهند صحيح است، بلكه اگر شرط كند كه از حاصل و درآمد وقف بدهند، نيز صحيح مىباشد.
(مسأله ٢٤١٨) اگر مالى را وقف كند كه ديون عرفى و شرعى او را بعد از فوتش از آن بدهند، اين وقف باطل است، همچنين اگر مال را در قبال اداى عبادت خود پس از وفاتش، وقف نمايد، باطل است.
(مسأله ٢٤١٩) اگر بخواهد از اشكال وقف بر خود، خلاص شود، بايد مال را به ملك ديگرى در بياورد سپس آن ديگرى مال را به همان صورتى كه او مىخواهد وقف كند، يعنى هزينه خانواده او را بدهد و ديونش را ادا كند و مانند اينها. نيز مى تواند اين موضوع را در ضمن عقد تمليك شرط نمايد، همانطورى كه مىتواند مال را مدتى اجاره داده، براى خود خيار فسخ قرار دهد، وبعد از وقف، اجاره را فسخ كند تامنفعت به او برگردد نه به موقوف عليهم، بلكه وقف عين صحيح است، با شرط بقاى منافع آن در ملك خودش، چه مدّت معيّن باشد، مانند يك سال يا غير معيّن مثل طول حيات وى.
(مسأله ٢٤٢٠) استفاده واقف از عين وقفى در مثل مساجد وپلها ومدارس و منازل مسافران و