رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ٣٨٥ - احكام خريد و فروش ميوه ها، سبزيجات و زراعت

باشد، رشد آن تا هنگامى كه خوشه مى‌كند در ملك خريدار خواهد بود به شرط آن‌كه از آن اعراض نكرده باشد كه در اين صورت اجرت زمين بر عهده خريدار است، در صورتى كه مالك به نگهدارى آن به طور مجانى راضى نباشد. ولى اگر مالك درنگهدارى زراعت حتّى با اجرت نيز راضى نباشد، بر خريدار واجب است زمين را از زراعت تخليه كند و اگر از تخليه خوددارى نمايد، مالك حق دارد او را به تخليه زمين مجبور كند حتى با مراجعه به حاكم شرع و گرنه حق دارد زراعت را نابود نمايد.

(مسأله ١٥٧٥) فروش زرع بدون ريشه- يعنى بصورت سبز چين چه زمان چيدن آن رسيده باشد وچه نرسيده باشد- به نحوى كه باقى بماند تا سبز چين شود يا پيش از سبز چين شدن جايز است؛ بنابراين اگر كشت را بچيند و ريشه آن بار ديگر رشد كند وخوشه ببندد، خوشه مال فروشنده است و اگرخريدار آن را نچيند مالك زمين مى‌تواند او را بر چيدن ملزم كند يا نگهدارد واجرت بگيرد، ولى اگرنگهداشت ورشد كرد تا خوشه بست، آن خوشه‌ها مال خريدار خواهد بود وصاحب زمين فقط مى‌توانددرخواست اجرت نمايد و در خريدن درخت خرما نيز حكم چنين است.

(مسأله ١٥٧٦) اگر تنه درخت خرما را بشرط بريدن خريدارى كند ولى آن را قطع نكند، رشد درخت از آنِ خريدار خواهد بود.

(مسأله ١٥٧٧) فروش كشت درو شده جايز است وشناخت مقدار آن با پيمانه يا وزن لازم نيست بلكه با ديدن كفايت مى‌كند.

(مسأله ١٥٧٨) فروش خوشه گندم به گندم همان خوشه يا خوشه جوِ به جو همان خوشه (محاقله) جايز نيست و همين طور خوشه حبوبات به دانه‌هاى آن، جايزنيست.

(مسأله ١٥٧٩) فروش خيار وبادنجان وخربزه قبل از نمايان شدن جايز نيست، ولى بعد از ظاهر شدن وبسته شدن وريختن گلها، يك چين يا چند چين جايز است و معيار در تعيين چين، عرف كشاورزان است.

(مسأله ١٥٨٠) اگر سبزه در زمين پوشيده باشد، مانند شلغم و هويج، ظاهراً فروش آنهاجايز است.

(مسأله ١٥٨١) اگر سبزه چيدنى باشد مانند تره، نعناع وامثال آن بعد از ظاهر شدن، فروش يك‌