رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٦٣ - سجود
سجده بردانههاى يك تسبيح كه از خاك ساخته شده است و در زانو نيز مسماى آن كفايت مىكند و بايد زانوهارا به زمين بچسپاند. نيز مىتواند دو انگشت پا را پشت يا رو بر زمين بگذارد، اگرچه بنابراحتياط بايدسر آنها را بر زمين بگذارد و اگر مقدارى از آن قطع شده باشد باقيمانده آن را و اگر همه آن بريده شده ياكوتاه باشد انگشتان ديگر را و اگر تمام انگشتان بريده شده باشند، آنچه را كه از قدم پا باقى مانده است روى زمين بگذارد، البته همه اين موارد بنابراحتياط واجب است.
(مسأله ٦٥١) بايد پيشانى را بر چيزى كه سجده بر آن صحيح است مثل زمين و مانند آن بگذارد، ولى در بقيه اعضا اين شرط معتبر نيست.
دوم: گفتن ذكر مانند آنچه كه در ركوع گفته شد و اگر تسبيحه را اختيار كند، بايد چنين بگويد: «سُبْحَانَ رَبِّى الأعْلى وَبِحَمْدِهِ».
سوم: آرام بودن بدن در حال ذكر مانند آنچه كه در ركوع گفته شد.
چهارم: بايد در حال ذكر مواضع سجده بر زمين باشد و چنانچه بعضى آنها را حركت دهد بايدسكوت كند و بعداز آنكه آن را بر زمين گذاشت، ذكر را بگويد.
پنجم: بايد بعد از سجده اول كاملًا بنشيند وبدن آرام بگيرد، سپس به سجده دوم برود.
ششم: جاى پيشانى او از جاى ايستادن نبايد بيش از چهار انگشت بسته پايينتر يا بلندتر باشد بنابراين جاى سجده نبايد به صورت شيب يا بلند باشد. اما اگرشيب محل سجده آشكار نباشد، اندازه مذكور اعتبارندارد اگرچه مراعات آن احتياط مستحبى است واين مقدار در مواضع ديگر سجده شرط نيست.
هفتم: بايد پيشانى را بر چيز پاك بگذارد، اما ساير مواضع اگر بر چيز متنجس گذاشته شوند اشكالى ندارد، مگر آنكه نجاست سرايت كند كه موجب بطلان نمازمى شود.
هشتم: بايد موضع سجده سفت باشد، پس سجده بر گلى كه سفت نشده است صحيح نيست، ولى اگر نماز گزار غير آن چيزى را پيدا نكند وزمين سست باشد، بايد بدون فشار، پيشانى را روى آن بگذارد واين شرط بنابراحتياط واجب در بقيه مواضع سجده بايد مراعات شود و اگر جاى سست بافشار پيشانى ثابت شود، سجده برآن صحيح است.
نهم: موضع مساجد هفتگانه نبايد غصبى باشد.