رساله توضيح المسائل - فياض، شيخ محمد اسحاق - الصفحة ١٥٥ - قرائت
خواندن نماز ظهر وعصر بر مردان واجب است، ولى مستحب است بسمله در نماز ظهر و عصر را بلندبگويد، اما نماز ظهر در روز جمعه جايز است بلند خوانده شود، ولى بنابراحتياط واجب ركعت سوم وچهارم را بايد آهسته بخواند، اما در نماز جمعه بر امام واجب است آنرا بلند بخواند.
(مسأله ٦٢١) اگر در جايى كه بايد نماز را بلند يا آهسته بخواند، از روى عمد، بر عكس بجا آورد نمازباطل مىشود و اگر از روى فراموشى يا ندانستن معناى جهر واخفات (بلند وآهسته) يا ندانستن مسئله باشد نماز صحيح است. اگر دربين قرائت متوجه وظيفه خود شود، اعاده آن قسمت را كه خوانده است لازم نيست و اگر نماز گزار نداند كه اين نماز را بايد بلند يا آهسته بخواند، ولى نماز را آهسته ويا بلند مىخواند به اميد اينكه مطلوب خداوند همان است و بعداً غلط بودن نظر او روشن شود، در اين صورت نماز صحيح است. همچنين اگر قرائت را غلط يا نشسته يا بدون آرامش بخواند، چنان چه ازروى عمد والتفات باشد نماز او باطل، اما اگر از روى فراموشى وندانستن مسئله باشد، نمازش صحيح است.
(مسأله ٦٢٢) بر زنان واجب نيست حمد وسوره را بلند بخوانند بلكه آنها در نمازهايى كه مردها بلندمى خوانند مىتوانند بلند يا آهسته بخوانند، ولى نمازهاى ديگر را بايد آهسته بخوانند و در جايى كه مردها معذورند، آنها نيز معذور خواهندبود.
(مسأله ٦٢٣) ميزان در بلند يا آهسته خواندن صدق عرفى است وشنيدن ونشنيدن ديگران يا آشكارنشدن جوهر صدا ملاك نيست، احتياط واجب در آهسته خواندن آن است كه خودش صداى خود را تحقيقاً بشنود، يا تقديراً بشنود مثل اينكه اگر كر باشد يا مانعى از شنيدن داشته باشد.
(مسأله ٦٢٤) كسى كه به هيچ وجه نمىتواند قرائت صحيح را ياد بگيرد يا وقت يادگيرى او كم است، لازم نيست نماز را به جماعت بخواند، بلكه به هر شكلى كه مىتواند نماز را بخواند، ولى اگر دريادگيرى كوتاهى كرده باشد، حتى الامكان نمازش را با جماعت بخواند و اگر در اين صورت از روى عمد والتفات نماز جماعت را ترك كند نمازش باطل است و اگر در يادگيرى كوتاهى كند تا وقت تنگ شود و از طرف ديگر نتواند نمازش را به جماعت بخواند، آن مقدارى را كه مىتواند بخواند و در اين صورت اگرچه معصيت كرده ولى نمازش صحيح است. اگر مقدارى از حمد را فرا گرفته باشد آن رابخواند وبنابراحتياط مستحبى به مقدار باقيمانده از سوره