روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٥٤ - پنج مكر

كارشكنى‌ها مى‌كردند. بنا بر اين پيامبر (ص) نبايد به خاطر مكر و حيله‌هاى آنان نگران مى‌شد!

(وَ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ....[١]

پيش از آنان (مشركان مكّه) نيز كسانى نقشه‌ها كشيدند).

در آيه ٢٦ سوره مبارك نحل علاوه بر بيان اين وجه اشتراك، به عذاب بنيان‌كَن مكركنندگان نيز اشاره شده و افزون بر دلدارى پيامبر (ص)، به تهديد حيله‌گران هم پرداخته است:

(قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيانَهُمْ مِنَ الْقَواعِدِ.[٢]

كسانى كه قبل از ايشان بودند [نيز] از اين توطئه ها داشتند؛ و لى خدا بنيانشان راى از پايه سست كرد).

در شأن نزولى كه در برخى از تفاسير براى آيه ١٢٣ سوره انعام بيان شده، به يكى از اين نقشه‌ها اين چنين اشاره شده است:

از بزرگان و رؤساى مجرمين قريش بر سر هر راهى از راه‌هاى مكّه، چهار نفر مى‌نشستند كه مردم را از ايمان به پيامبر خدا (ص) منصرف كنند و به هر كس پيش مى‌آمد مى‌گفتند: بر حذر باش از اين مرد كه او كاهن و ساحر و كذّاب است! و بدين وسيله، يعنى با مكر و نيرنگ در خفا سعى در فساد مى‌كردند و در راه ايمان مردم، خرابكارى مى‌نمودند.[٣]

لذا آيه‌ (وَ كَذلِكَ جَعَلْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكابِرَ مُجْرِمِيها لِيَمْكُرُوا فِيها)،[٤] را خداوند متعال براى تسليت ايشان نازل فرمود كه همه‌وقت و در همه‌جا چنين بوده است و اين سنّت خدايى است و قرار الهى بر اين بوده است كه در هر شهر و آبادى، بزرگان گنهكارى به نيرنگ بپردازند.[٥]

[١]. سوره رعد، آيه ٤٢.

[٢]. سوره نحل، آيه ٢٦.

[٣]. تفسير خسروى، ج ٣، ص ١٥١.

[٤]. سوره انعام، آيه ١٢٣.

[٥]. معالم التنزيل فى تفسير القرآن، ج ٢، ص ١٥٧.