روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٣١٣ - دو تأييد حقانيت

مى‌شود، در سوره زخرف نيز تكرار شده است.

(فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلى‌ صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ.[١]

پس به آنچه به تو وحى شده است، تمسّك كن؛ كه تو بر راهى راست قرار دارى).

از تفريع اين آيه بر آيات پيشين كه مسئله اعراض كافران از وحى و كيفر آنان را مطرح كرده بود و بيان اين حقيقت كه پيامبر (ص) در راه راست قرار دارد، پس از فرمان تمسّك به پيام وحى، دو مطلب را مى‌توان استفاده كرد: يكى اين كه مخالفت‌هاى دشمنان و تأخير كيفر دنيايىِ آنان موجب نگرانى پيامبر (ص) بوده و براى پايدارى در مسير دين، نيازمند تأييد الهى است؛ دوم اين كه اطمينان و باور به راستى و حقّانيت مسير، در تمسّك و پايدارى انسان به آن، نقشى به‌سزا دارد.[٢]

در آيه‌اى ديگر، اطمينان‌بخشى نسبت به حقّانيت و روشنىِ راه پيامبر (ص) مقتضى اقدام و دليلى براى توكّل بر خدا دانسته شده است:[٣] (فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ.[٤] چنانچه در جاى ديگرى، علّت فرمان به دعوت از گم‌راهان به سوى خدا را راستىِ هدايت وى دانسته است:[٥] (وَ ادْعُ إِلى‌ رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلى‌ هُدىً مُسْتَقِيمٍ‌)؛[٦] يعنى چون تو بر طريق هدايت و در صراط مستقيم گام مى‌نهى، پس آن گم‌راهان شرك‌پيشه را به سوى پروردگارت دعوت كن!

از مجموع اين آيات، استفاده مى‌شود كه علاوه بر اتّهام‌زدايى، بيان حقانيت راه و روش افراد، موجب پايدارى و تاب‌آورى هر چه بيشتر آنان در تحمّل سختى‌هاى آن مسير خواهد شد. چنانچه اگر شخصى توسط ديگران مورد تشويق واقع شود، آستانه تحمّلش نسبت به ديگرانى كه از چنين تشويقى محروم‌اند، بيشتر خواهد بود.

[١]. سوره زخرف، آيه ٤٣.

[٢]. تفسير راهنما، ج ١٧، ص ٥٧.

[٣]. التحرير و التنوير، ج ١٩، ص ٣٠٥.

[٤]. سوره نمل، آيه ٧٩.

[٥]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٤، ص ٥٧٥.

[٦]. سوره حج، آيه ٦٧.