روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٨٤ - دو امداد با پديدههاى طبيعى

يأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً.[١]

اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! نعمت خدا را بر خود به ياد آوريد در آن هنگام كه لشكرهايى به سراغ شما آمدند، ولى ما باد و توفان سختى بر آنان فرستاديم).

شدّت و سرعت اين باد- كه هم سرد بود و هم در شبى سرد و زمستانى مى‌وزيد-، به اندازه‌اى بود كه ديگ‌هاى غذاى دشمنان را سرنگون و طناب‌هاى خيمه‌ها را پاره مى‌كرد. برخى مفسّران، به تبع روايات ذيل آيه،[٢] از اين باد ويرانگر- كه ترس را بر دشمن چيره ساخت و آنان را وادار به فرار كرد-،[٣] به «باد صبا» تعبير كرده‌اند.[٤]

يكى ديگر از پديده‌هاى طبيعى‌اى كه به صورت ويژه به يارى مسلمانان آمد، بارانى بود كه در جنگ «بدر» نازل شد. به گفته مفسّران، در اين جنگ، لشكر قريش قبل از مسلمانان به چاه‌هاى منطقه بدر رسيدند و آن‌جا را تصرّف كردند، به طورى كه مسلمانان ناگزير شدند در سرزمينى خشك فرود آيند كه شن‌هاى روان، مانع از حركت آنان مى‌شد. در چنين حالى، از يك سو ترس از فراوانىِ دشمنان و نيز انبوه ادوات و تجهيزات جنگى آنان، و از سوى ديگر، مشكلات حركت در چنين سرزمينى همراه با گرد و غبارهايى كه از آن ايجاد مى‌شد و نيز تشنگى، باعث شده بود كه مسلمانان در تنگنا قرار بگيرند. شيطان نيز در فرصت پيش آمده، به وسوسه آنان پرداخت و ترس از نابودى را در وجود آنان انداخت. در اين هنگام، لطف و حمايت الهى شامل حالشان شد و با نزول باران، راه نفوذ وسوسه‌هاى شيطان بسته شد:

(إِذْ يُغَشِّيكُمُ النُّعاسَ أَمَنَةً مِنْهُ وَ يُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ وَ يُذْهِبَ عَنْكُمْ رِجْزَ الشَّيْطانِ وَ لِيَرْبِطَ عَلى‌ قُلُوبِكُمْ وَ يُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ.[٥]

[١]. سوره احزاب، آيه ٩.

[٢]. ر. ك: الدر المنثور، ج ٥، ص ١٨٥.

[٣]. تفسير من وحى القرآن، ج ١٨، ص ٢٧١.

[٤]. التحرير و التنوير، ج ٢١، ص ٢٠٣.

[٥]. سوره انفال، آيه ١١.