روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢١٦ - بخش دوم روشهاى«خداتقويتى»
دشوارىهاى تكاليف الهى روبهرو هستيم و از منظر ديگر، با سختىهاى حوادث و بلايا.[١]
از طرفى، دشوارىهاى تكاليف با توجّه به انجام دادن و ترك آنها، يا در انجام دادن بايدها (طاعت) تجربه مىشوند يا در ترك نبايدها (معصيت). همچنان كه سختىهاى حوادث با در نظر داشتن نقش و جايگاه «طبيعت» و «انسان» در ايجاد آنها، به دو بخش حوادث ناشى از قدرت طبيعت و حوادث ناشى از فعلِ انسان تقسيم مىشوند. هر چند در نگاه واقعبينانه، انسان در همه اين حوادث، از جمله بلاياى طبيعى نقش دارد،[٢] امّا در يك نگاه سطحى و ظاهربينانه، گاه بلاياى طبيعى از جمله سيل، زلزله، توفان، رعد و برق، خشكسالى و ...- كه با مصالح و اهدافى خاص از جانب خداوند متعال در زندگى بشر وارد شدهاند-، افراد را دچار سختى و گرفتارى مىكنند و زمانى اين حوادث با دخالت آشكار و مستقيم انسان حاصل مىشود كه مىتوان بارزترين نمونه آن را در قالب جنگهاى نظامى يا روانى مشاهده نمود. پس حوادث سخت و دشوار يا طبيعىاند يا انسانساز، و دشوارىهاى تكاليف يا در انجام دادن بايدها هستند يا در ترك نبايدها.
...
[١]. ر. ك: اخلاقپژوهى حديثى.
[٢].( ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ؛ فساد، در خشكى و دريا بخاطر كارهايى كه مردم انجام دادهاند آشكار شده است خدا مىخواهد نتيجه بعضى از اعمالشان را به آنان بچشاند، شايد[ بسوى حق] بازگردند)( سوره روم، آيه ٤١)؛( وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ؛ هر مصيبتى به شما رسد به خاطر اعمالى است كه انجام دادهايد، و بسيارى را نيز عفو مىكند)( سوره شورا، آيه ٣٠).