روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٥١ - چهار افترا
طبيعى است كه قلب مقدّس پيامبر اكرم (ص) با وجود اين همه تهمت و نسبت ناروا، اندوهگين و ناراحت گردد و از اينكه مردم با وجود اين همه دلايل و براهين روشن، باز در مسير كفر قدم بردارند، غمگين گردد؛ امّا خداوند براى برطرف نمودن اين اندوه به وى يادآورى مىكند كه چنين نسبتها و سخنان ناروايى، منحصر به او نبوده است؛ بلكه اين اتّهامات دربار ديگر انبيا نيز تكرار شده است. به گونهاى كه هيچ پيامبرى را خداوند مبعوث نكرد، جز اين كه به او نسبت جادو يا جنون مىدادند:
(كَذلِكَ ما أَتَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا قالُوا ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ.[١]
اين گونه است كه هيچ پيامبرى قبل از اينها به سوى قومى فرستاده نشد مگر اين كه گفتند: او ساحر است يا ديوانه!).
به همين دليل در آى ٤٣ سور فصلت براى تسليت خاطر پيامبر (ص) و آموختن درس استقامت و پاىمردى به هم كسانى كه مورد تهمت دشمنان قرار مىگيرند، از همانندى و تشابه موضعگيرىهاى مخالفان پيامبران در طول تاريخ خبر مىدهد و مىفرمايد:
(ما يُقالُ لَكَ إِلَّا ما قَدْ قِيلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ.[٢]
به تو جز آنچه به پيامبران پيش از تو گفته شده است، گفته نمىشود).
خلاصه، نه دعوت تو به سوى آيين توحيد و حق، مطلب تازهاى است و نه تهمت و تكذيب آنها. پس محكم بِايست و به اين سخنان اعتنا مكن و دعوت توحيد را تداوم بخش و بدان كه خدا با توست.[٣]
[١]. سوره ذاريات، آيه ٥٢. كلمه« كذلك» به شباهت كفّار قريش با امّتهاى پيشين در اتّهام جنون به پيامبر( ص) اشاره دارد( ر. ك: التبيان فى تفسير القرآن، ج ٩، ص ٣٩٦).
[٢]. سوره فصلت، آيه ٤٣.
[٣]. تفسير نمونه، ج ٢٠، ص ٣٠٣. بعضى از مفسّران احتمال دادهاند كه منظور از اين جمله، اين است كه سخنانى كه از سوى خدا به تو گفته مىشود، همان سخنانى است كه به انبياى پيشين گفته شد( ترجمه مجمع البيان، ج ٢٢، ص ٧٤؛ مفاتيح الغيب، ج ٢٧، ص ٥٦٩) كه در اين صورت، مربوط به بحث ما نخواهد بود.