روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٤٢ - دو اعراض
خلقت برخورد مىكنند، ولى لحظهاى نمىانديشند. اين همه زلزله، كسوف، خسوف، صاعقه، گردش ستارگان، كهكشانها، همه و همه را مىبينند، ولى از آن روىگرداناند.
در آيه ديگر به موضعگيرى مشركان و كافران در برابر قرآن اشاره مىكند و از اعراض آنان نسبت به تمامى آيات قرآن خبر مىدهد:
(وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ.[١]
هر ذكر تازهاى كه از سوى خداوند رحمان براى آنها بيايد از آن اعراض مىكنند).
عبارت «كانوا ...» نشانه استمرار اين عمل زشت و عادى بودن آن براى كافران است. تعبير به «مُحدَث» (تازه و جديد) اشاره به اين است كه آيات قرآن، يكى پس از ديگرى نازل مىشود، و هر كدام محتواى تازهاى دارد.[٢] پس غرض، افاده اين معناست كه مشركان از هر ذكرى گريزان و روىگرداناند، نه اينكه بخواهد بفرمايد از ذكرهاى جديد، روىگرداناند و از قديم آن، روىگردان نيستند.[٣]
در برخى آيات نيز بىاعتنايى و روىگردانى از هر نوع آيه و نشانهاى كه از جانب پروردگار آمده است، به عنوان عاملى براى دلدارى پيامبر خدا (ص) بيان شده است:
(وَ ما تَأْتِيهِمْ مِنْ آيَةٍ مِنْ آياتِ رَبِّهِمْ إِلَّا كانُوا عَنْها مُعْرِضِينَ.[٤]
هيچ نشانهاى از نشانههاى پروردگارشان براى آنان نمىآيد، مگر اينكه از آن روىگردان مىشوند).
آيه ياد شده- كه عيناً در دو جاى قرآن تكرار شده است- اين مطلب را يادآورى مىكند كه در برخى افراد، ابتدايىترين شرط هدايت و راهيابى- كه تحقيق و جستجوگرى است- نيز وجود ندارد. نه تنها شور و عشق يافتن حق در وجود آنان نيست كه همانند تشنگانى كه به دنبال آب مىدوند، در جستجوى حق باشند، بلكه
[١]. سوره شعرا، آيه ٥.
[٢]. تفسير نمونه، ج ١٥، ص ١٨٦.
[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٥، ص ٣٤٨.
[٤]. سوره انعام، آيه ٤؛ سوره يس، آيه ٤٦.