روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٤٠ - يك تكذيب
اساساً تكذيب امّتها نسبت به پيامبران خويش از حقايقى است كه تقريباً به صورت يك سنّت و عادت ديرينه در آمده است؛ سنتى كه در آيات شريف قرآن در قالبهاى گوناگونى به آن اشاره شده است. گاه مانند آيات ياد شده در قالب بيان مصاديقى از تكذيب گروهها و گاه به طور كلّى و در ضمن جملات خبرى. همچنان كه در سوره «ق» بعد از بيان تكذيب اقوامى چند از امّتهاى پيشين، مىفرمايد:
(كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ.[١]
هر يك از آنها فرستادگان الهى را تكذيب كردند و وعده عذاب من در باره آنان تحقّق يافت!).
يا در سوره مؤمنون كه بعد از گزارشى از سرگذشت قوم نوح و هود (عليهما السلام)، و نقل شكايت آن دو به خاطر تكذيب امّتهايشان، به بيان اجمالى از داستانهاى انبياى ما بين نوح و موسى و عدم تأخير و تقديم مدّتى كه براى امّتها قرار داده شده است، پرداخته است؛ در آيه ٤٤ اين چنين بر تعميم اين صفت زشت تأكيد كرده است:
(ثُمَّ أَرْسَلْنا رُسُلَنا تَتْرا كُلَّ ما جاءَ أُمَّةً رَسُولُها كَذَّبُوهُ.[٢]
آن گاه رسولان خود را يكى پس از ديگرى فرستاديم. هر زمان رسولى براى [هدايت] قومى مىآمد، او را تكذيب مىكردند ...).
گاه اين حقيقت در ضمن جمله استثنائيه، توضيح داده مىشود. چنانچه در سوره «ص» پس از يادآورى تكذيب شش گروه[٣] از احزاب شكست خورده پشين، به بيان علّتى كه به خاطر آن مستوجب عذاب الهى شدند، مىپردازد و مىفرمايد:
(إِنْ كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقابِ.[٤]
هيچ يك از اينان نبودند مگر آن كه فرستادگان ما را تكذيب كردند. پس عذاب من در باره آنان تحقّق يافت).
[١]. سورهق، آيه ١٤.
[٢]. سوره مؤمنون، آيه ٤٤.
[٣]. قوم نوح؛ قوم عاد؛ فرعون؛ قوم ثمود؛ قوم لوط و اصحاب أيكه.
[٤]. سوره ص، آيه ١٤.