روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ٢٦١ - ب نظارت الهى
مىترسيم كه بر ما پيشى گيرد [و قبل از بيان حق، ما را آزار دهد] يا طغيان كند [و نپذيرد]!»؛[١] امّا از جانب خداى متعال خطاب رسيد كه:
(قالَ لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى.[٢]
نترسيد من با شما هستم؛ مىشنوم و مىبينم).
در اين آيه، با توجّه دادن به سه وصف «همراهى»، «شنوايى» و «نظارت» خاص خدا، نگرانى موسى و هارون بر طرف شده است و در حقيقت، از طرف خدا تأمينى صورت گرفته است كه با حضور و ديدن و شنيدن وى جايى براى ترس باقى نمىماند. اين آيه، از روشنترين مصاديق نظارت تشريفى است كه در كنار بيان همراهى و شنوايى الهى، مجموعهاى كامل از روشهاى توانافزايى را تشكيل داده است.
با توجّه به آيات يادشده، جايگاه نظارت تشريفى در تقويت روحيه افراد و نقش آن در توجّه دادن به حمايت تامه الهى، معلوم مىگردد. آرى. كسانى كه در يك مسابقه مشكل و طاقتفرسا شركت دارند، همين كه احساس مىكنند جمعى از دوستانشان در اطراف ميدان مسابقه، آنها را مىبينند، تحمّل مشكلات براى آنها آسان مىشود و با شوق و عشق بيشترى به نبرد با حوادث بر مىخيزند. جايى كه وجود چند نفر تماشاچى، چنين اثرى در روح انسان بگذارد، توجّه به اين حقيقت كه خداوند، مجاهدتهاى ما را در صحنههاى آزمايش مىبيند، چه عشق و شورى به ادامه اين جهاد در ما ايجاد خواهد كرد.[٣]
ناگفته نماند كه توجه به نظارت الهى، در آسانسازى تكاليف الهى نيز نقش به سزايى دارد؛ چه اين كه تحمّل سختىها در انجام دادن بايدها و ترك نبايدها، هنگامى كه در منظر خداى سبحان باشد، از آن جهت كه موجب كسب اطمينان نسبت به دريافت پاداش و اجر اخروى مىگردد، راحتتر و شيرينتر خواهد بود. از
[١].( قالا رَبَّنا إِنَّنا نَخافُ أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا أَوْ أَنْ يَطْغى)( سوره طه، آيه ٤٥)؛« فرط» به معناى سرعت گرفتن و پيش افتادن است و( أَنْ يَفْرُطَ عَلَيْنا) يعنى ما مىترسيم كه فرعون، قبل از بيان استدلال و آوردن معجزات بر ما پيشى بگيرد و طغيان خود را نسبت به بنى اسرائيل افزايش دهد( تفسير نمونه، ج ١٣، ص ٢٠٩).
[٢]. سوره طه، آيه ٤٦.
[٣]. تفسير نمونه، ج ١، ص ٥٣٣.