روش هاى توان افزايى در سختى ها - عطاء الله، محسن - الصفحة ١٥٠ - ٣ تقويت«نصرت - انتظارى»
صفت عزّتمندى و انتقام الهى را ذكر مىكند و در حقيقت، با بيان وصف عزيز بودن خدا- كه از فروعاتش داراى انتقام بودن اوست-، به اين توهّم جواب مىدهد كه اگر خدا وعده پيروزى انبيا، و عذاب دشمنان آنها را داده است، پس چرا اين ستمكاران، همچنان سرگرم تمتّعات خويشاند؟ و چرا خدا به وعدهاش عمل نمىكند و ايشان را به خاطر ظلمشان مجازات نمىكند؟ به اين صورت كه چون خُلف وعده از عجز و ناتوانى نشئت مىگيرد، پس هيچگاه از خداى شكستناپذير و توانا كه هرگز مغلوب نمىشود، صادر نخواهد شد.[١]
همچنين مىبينيم هنگامى كه پيامبر (ص) از سخنان آزاردهنده مشركان، رنجيدهخاطر مىشود، از انحصار عزّت و چيرگى در خداى متعال سخن به ميان مىآيد:
(وَ لا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعاً هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ.[٢]
سخن آنها تو را غمگين نمىسازد! تمام عزّت [و قدرت]، از آن خداست. او شنواى داناست).
گويا پيامبر (ص) به جهت سخنان زشتى كه مشركان در باره خداوند مىزدند و به پروردگار او دشنام مىدادند و عظمت و برخوردارىِ خود را به رُخ او مىكشيدند و در مقابل، از ناتوانى و كمبود نيرو و امكانات وى سخن مىگفتند، دلش مىسوخت و براى خدا غُصّه مىخورد. به همين دليل، خداوند با بيان اين حقيقت كه چون همه عزّتها از آنِ خداست، پس با اين سخنان زشت مشركان، شكست نمىخورد، اندوهش را از بين مىبَرَد و به وى دلدارى و وعده پيروزى مىدهد.[٣]
به هرحال، پس از بيان نمونههايى از آياتى كه پيروزى و غلبه الهى در آنها قطعى و از وعدههاى تخلّفناپذير خدا دانسته شده بود، نوبت به آياتى مىرسد كه با به كارگيرى روش نصرت- انتظارى، به تقويت روحيه و پايدارى افراد پرداخته است. در آيات پايانى سوره مبارك صافات، خداوند براى دلگرمى و روحيه بخشيدن به مؤمنان اندكى كه به هنگام نزول اين آيات در مكّه تحت فشار دشمنان اسلام بودند،
[١]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٢، ص ١١٨ و ١٢٤.
[٢]. سوره يونس، آيه ٦٥.
[٣]. ترجمه تفسير الميزان، ج ١٠، ص ١٣٧؛ مفاتيح الغيب، ج ١٧، ص ٢٧٩؛ تفسير كوثر، ج ٥، ص ١١٩.