مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤٢ - اعانت به اثم
ضمنی برای سود نیست ولی بانک در آخر مختار است که جایزهای بدهد یا ندهد و اگر ندهد کسی حق مطالبه ندارد و اگر داد حکم یک جایزه و پاداش را دارد، در این صورت مانعی ندارد. ولی عرض کردیم که این غیر از آن چیزی است که وجود دارد.
بنابراین سپردههای ثابت به شکلی که الان وجود دارد، حرام است. از دو جهت حرام است: هم از جهت ربا حرام است و هم از جهت اعانت به اثم، چون شخص هم ربا میگیرد و هم کمک میدهد به ربا خوردن؛ حرام اندر حرام میشود ..
- بنده در جایی دیدم که آیت اللَّه بروجردی ربا گرفتن از غیر مسلم را جایز میدانستهاند. حال اگر مؤسس بانک غیر مسلم باشد، سپرده ثابت چه حکمی دارد؟.
در آن صورت حرام بودنش از جنبه دیگر مضاعف میشود. یک وقت شما پول خود را در یک بانک غیر مسلمی که از مسلمین ربا نمیگیرد مثلًا در بانکی در اروپا میگذارید و از خودش هم ربا میگیرید. این ممکن است اشکال نداشته باشد و آنچه که آقای بروجردی گفتهاند همین است که میگویند حتی از ذمّی یعنی از کتابیای که در ذمّه مسلمین و در داخل مملکت اسلامی است، ربا گرفتن اشکال ندارد و به طریق اولی از آن که در خارج است اشکال ندارد ولی اگر یک غیرمسلم در کشور اسلامی بانکی تأسیس کرده و از مسلمانها ربا میگیرد، همانطور که گفتیم وقتی شما پول خود را به او میدهید اعانت به اثم هم هست و این اعانت به اثم شدیدتر است. چون یک وقت اعانت به اثم این است که انسان کمک میکند به ربا خوردن مسلمانی از مسلمانی، و یک وقت این است که کمک میکند به ربا خوردن کافری از مسلمانی. از جنبه اعانت به اثم اشکال دارد ولی از آن جهت [یعنی از جهت ربا گرفتن از غیر مسلم] اشکال ندارد.
- جایزه حساب پس انداز به اشخاصی داده میشود که در حساب پس انداز شرکت میکنند. مثل این است که یک مشروب فروش برای اینکه مشتریهایش بیشتر بیایند مشروب بخورند، برای آنها جایزه تعیین کند. این جایزه برای عمل حرام است. یا مثل این است که مؤسسه فاحشه خانهای برای زنان بدکاره جایزه تعیین کند؛ کسی که جایزه به او اصابت میکند، بعد توبه کند و با پول این جایزه به مکه برود!.
حالا اگر چنین جایزهای داد ولی خود جایزه را از پول حلالش داد چرا حرام