در صفحه ٤ سرمایه داری و سوسیالیسم فیلیسین شاله گفته شده که برای بحث در ثروت باید تولید، جریان و توزیع را مورد مطالعه قرار داد. در صفحه ٧ گفته شده توزیع و مصرف موضوع مالکیت را پیش میآورد. در صفحه ٨ میگوید:

رژیم کنونی (سرمایه داری) مالکیت فردی و موروثی را عادلانه میداند و در نتیجه رژیم تولیدی را که لازمه آن است نیز مطابق عدالت میشمارد.

مقصود او از رژیم تولیدی چنانکه در صفحه ١٤- ١٥ گفته است این است که انسان پس از آنکه کار ذخیره شدهای را تولید کرد میتواند آن را سرمایه قرار دهد و در صنعت یا فلاحت یا تجارت بنگاهی تأسیس کند و معاضدت سرمایه داران دیگر را به عنوان شرکت یا ربا بخواهد و نیروی کارگران را استخدام کند و به آنها مزد دهد.

علت اینکه به کارگر مزد میدهد و او را شریک نمیکند این است که کارگر احتیاجات فوری و فوتی دارد و باید رفع کند و لهذا اجرتی ثابت و روزانه میگیرد.

پس یکی از مشخصات سرمایه داری رژیم خاص تولیدی مبتنی بر شرکت سرمایه داران با ربح دادن به سرمایه داران و اجرت دادن به کارگر است.

علیهذا مشخصات سرمایه داری مجموعاً به قرار زیر است:

الف. مالکیت فردی (سوسیالیستها حتی مارکس بکلی با مالکیت فردی بهطور مطلق مخالف نیستند [١].).

ب. مالکیت موروثی (بعضی از سوسیالیستها با ارث به اولاد مخالف هستند.).

ج. طبیعی بودن- نه ظالمانه بودن- اختلاف افراد در ثروت و مالکیت.

د. مالک شدن ثروت به وسیله ابزار تولید (این اندازه را سوسیالیستها مادامی که به استخدام نیروی طبقه کارگر نرسد قطعاً مخالف نیستند و استثمار نمیدانند)، به عبارت دیگر منفعت از طریق سرمایه.

ه. مالک شدن ثروت به وسیله استخدام نیروی طبقه کارگر و اجرت دادن به

[١] میتوان گفت نظر مارکسیستها این است که مالکیت ابزار تولید مستلزم استثمار است و باید طرد شود، و اما مالکیت فردی اینطور نیست ولی آرمان و حد کمال اجتماعی بشر این است که مالکیت فردی مطلقاً به مالکیت جمعی تبدیل شود و این در وقتی است که جامعه متکامل شود. نظر غزالی نیز همین است.