مقابل این تأمین، وجهی را به صورت سالیانه میپردازد. اما در بیمه به شرط حیات که با بیمهگر قرار گذاشته میشود که مثلًا در صورت زنده بودن بعد از ده سال فلان مقدار میگیریم، چون ظاهراً به هیچ کس تأمین نمیدهد جنبه عقلایی نداشته و جنبه شرطبندی دارد. این چه حالتی پیدا میکند؟.

جواب: این اشکال، اشکال درستی است ولی قبل از بیان این اشکال لازم است مطلبی را که اکنون به ذهنم آمد ذکر کنم و آن این است که گفتیم در بیمه به شرط فوت ممکن است بیمه گزار شخص سومی باشد. و لهذا گفتیم که این نوع بیمه از آن جهت مکروه است که آن شخص سوم همیشه انتظار فوت بیمه شده را دارد. اشکال دیگری نیز در اینجا وجود دارد و آن این است که در این عمل، ماهیت بیمه برای شخص سوم وجود ندارد، چون گفتیم ماهیت بیمه تأمین به معنی رفع نگرانی است. برای خود بیمه شده یا ورثهاش این ماهیت وجود دارد- نگرانی انسان برای ورثه و کسان یا دوستان خود یک امر عقلایی است- ولی یک شخص سوم که چنین کاری میکند برای اینکه خودش آن پول را دریافت کند، این عمل برای او فقط شرطبندی است، یعنی آن ماهیت تأمینی در اینجا وجود ندارد. بنابراین، این قسم از بیمه که مؤسسات بیمه آن را جایز میدانند شرعاً اشکال پیدا میکند.

- اگر شخص بچه خودش را بیمه کند چه حالتی دارد؟.

جواب: در این صورت طرف معامله که بیمه گزار است نگرانی ندارد.

- شخص بچهاش را بیمه میکند؛ میگوید اگر او فوت کرد مثلًا صدهزارتومان میگیرم.

جواب: نه، این پول به جبران یک نگرانی نیست و بنابراین از این جهت اشکال پیدا میکند.

سؤال: در بیمه به شرط حیات، مبلغی که بیمه گزار میپردازد نامعلوم است، زیرا اگرچه گفته است که مثلًا ده سال مبلغی را میپردازد اما ممکن است که یک سال بیشتر موفق به پرداخت پول شود. لذا مبلغ، مجهول میشود.

آیا این مجهول بودن مبلغ، معامله را باطل نمیکند؟ شبیه به این، وام بانکها به کارمندانشان است که باید مثلًا ظرف مدت بیست سال این وام را بهطور قسطی بپردازند و در صورتی که آن کارمند در این مدت بمیرد بقیه بدهی او