راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٦٥ - توضيح تفاوت ميان دو مقام با مثالى حسّى

فرمود: فَفَهَّمْناها سُلَيْمانَ.«٩٣» و آنچه را بر سليمان كشف شده فهم ناميده است، و ابو دردا مى‌گفت: «مؤمن كسى است كه از پشت پرده‌اى نازك مى‌نگرد و به خدا سوگند كه خدا حق را در دلهايشان مى‌افكند و بر زبانهايشان جارى مى‌سازد.» يكى از پيشينيان گويد: «پندار مؤمن آينده گويى است.» «٩٤»

پيامبر (ص) فرمود: «از تيز هوشى مؤمن بر حذر باشيد كه او با نور خدا مى‌نگرد»«٩٥» و گفتار خداى متعال به همين مطلب اشاره دارد: إِنَّ في ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ.«٩٦» و نيز گفتار خداى متعال: قَدْ بَيَّنَّا الْآياتِ لِقَوْمٍ يُوقِنُونَ.«٩٧»

از پيامبر (ص) روايت شده كه فرمود: «دانش دو گونه است دانشى درون قلب است كه مفيد مى‌باشد»«٩٨» از عالمى سئوال شد كه علم باطن چيست؟ گفت: علم باطن سرّى از اسرار الهى است كه خدا در دلهاى دوستانش مى‌افكند كه هيچ انسان و فرشته‌اى از آن آگاه نمى‌باشد. پيامبر (ص) فرمود: «بعضى از امّت من با فرشته سخن مى‌گويند»«٩٩» ابن عباس چنين قرائت كرده است: و ما ارسلنا من قبلك من رسول و لا نبّى و لا محدّث.«١٠٠» منظور از رسول و بنى صديقين است و محدث كسى است كه به او الهام مى‌شود و از درون دل حقايق بر او كشف‌