راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٣٣ - سخنان بزرگان

سخنان بزرگان‌

پسر لقمان حكيم به پدرش گفت: اى پدر كدامين خصلت آدمى بهتر است؟

گفت: ديندارى. پسر گفت: اگر دو خصلت باشد؟ گفت: ديندارى و ثروت.

گفت: اگر سه خصلت باشد؟ گفت: ديندارى، ثروت و شرم. گفت: اگر چهار خصلت باشد؟ گفت: ديندارى و ثروت و شرم و خوشخويى و بخشندگى، گفت:

اگر شش خصلت باشد؟ جواب داد: پسركم هرگاه اين پنج خصلت در انسان گرد آيد او فردى با تقوا، پاك و دوست خدا و از شيطان بيزار است.

گفته شده است: هركه بدخو باشد نفسش در رنج باشد.

يحيى بن معاذ گفت: گنجهاى روزى در اخلاق خوب است.

وهب بن منبّه گويد: مثل شخص بدخو مانند كوزه (سفالين) شكسته است كه نه قابل ترميم است و نه دوباره به صورت گل (رس) در مى‌آيد.

فضيل گويد: اگر گنهكارى خوشخو با من همنشين شود، نزد من محبوبتر است كه خداپرستى بدخو.

ابن مبارك در مسافرتش با مرد بدخويى رفيق شد و بدخويى او را تحمّل و با او مدارا مى‌كرد و چون از او جدا شد گريست از علّت گريه‌اش سؤال شد.

گفت بر او ترحّم كردم. من از او جدا شدم ولى خلقش با اوست و از وى جدا نمى‌شود.

جنيد گويد: چهار چيز است كه بنده را به بالاترين درجات مى‌رساند، اگر چه علم و عملش كم باشد: بردبارى، فروتنى، بخشندگى، خوشخويى، و اين (آخرى) نشان كامل بودن ايمان است.

يحيى بن معاذ گفت: بدخويى گناهى است كه ثوابهاى زياد با وجود آن سودى نبخشد و خوشخويى حسنه و ثوابى است كه گناه زياد با وجود آن زيانى ندارد.

از ابن عباس سؤال شد كرامت و بزرگوارى چيست؟ گفت: همان است كه‌