راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٢٤ - راه رياضت در سركوب شكمبارگى
قُلْ من حَرَّمَ زِينَةَ الله الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ من الرِّزْقِ قُلْ هِيَ لِلَّذِينَ آمَنُوا في الْحَياةِ الدُّنْيا خالِصَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ.«٤٦» و تمام سخن در اين مورد خواهد آمد.
غزالى گويد: درجه دوّم اين است كه نفس خود را با رياضت در هر شبانه روزى به ٢/ ١ مدّ (حدود ٥ سير) كه يك گرده و خوردهاى نان است برگرداند كه چهار گرده آن يك من مىشود و اين مقدار ٣/ ١ غذاى شكم است درباره بيشتر مردم، چنان كه پيامبر خدا (ص) بيان كرده است و آن بيشتر از لقيمات«٤٧» است، زيرا اين صيغه براى قلت است و بر كمتر از عدد ده دلالت دارد.
درجه سوّم اين است كه نفس خود را به اندازه مدّ (١٠ سير) برگرداند و آن دو گرده و نصف (دو و نيم گرده نان) است و اين مقدار غذا درباره مدّ (١٠ سير) برگرداند و آن دو گرده و نصف (دو و نيم گرده نان) است و اين مقدار غذا بيشتر مردم بيش از ٣/ ١ غذاى شكم است و نزديك به ٢/ ٣ غذاى شكم است و ٣/ ١ براى آب باقى مىماند و ديگر جايى براى ذكر و ياد خدا نمىماند و در بعضى از روايات عبارت ثلث للذّكر (٣/ ١ براى ذكر خدا) به جاى ثلث للنفس (٣/ ١ براى نفس كشيدن) آمده است.
درجه چهارم اين است كه بيش از اندازه يك مدّ تا به يك من باشد ولى بيش از يك من اسراف و مخالف فرموده خداى متعال است: وَ لا تُسْرِفُوا.«٤٨» يعنى درباره بيشتر مردم زيرا مقدار نياز به غذا نسبت به شخص و سنّ و شغل مختلف مىشود و در اين جا راه پنجمى است كه اندازهاى برايش معيّن نشده است ولى اين راه اشتباه است و آن اين اگر حقيقة گرسنه است هر چه خواهد بخورد و هنوز اشتهاى حقيقى دارد دست بكشد، ولى غالبا چنين است كه آن كس كه نتواند
«٤٦» اعراف / ٣١: بگو چه كسى زينت هاى الهى را براى بندگان خود آفريده و روزى هاى پاكيزه را حرام كرده است ؟ بگو اينها در زندگى دنيا براى كسانى كه ايمان آورده اند (اگر چه ديگران نيز با آنها مشاركت دارند ولى ) در قيامت خالص (براى مؤ منان ) خواهد بود.
«٤٧» پيش از اين گفتار پيامبر صلّى اللّه عليه و آله گذشت (( ((حسب بن آدم لقيمات يقمن صلبه و ان كان لابد فاعلا فثلث لطعامه و ثلث لشرابه و ثلث لنفسه . ))
«٤٨» اعراف / ٣٠: و اسراف نكنيد.