راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٨٧ - شرح راههاى ورود شيطان به دل

متعال فرموده: خُلِقَ الْإِنْسانُ من عَجَلٍ.«١٤٢» و فرمود: وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا«١٤٣» و به پيامبرش (ص) فرمود: وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ من قَبْلِ أَنْ يُقْضى‌ إِلَيْكَ وَحْيُهُ.«١٤٤» اين نهى از شتاب براى آن است كه كارها را بايد پس از بينش و شناخت انجام داد و بينش نياز به فرصت و تأمّل دارد و شتاب مانع از آن مى‌شود. بنابراين در هنگام عجله شيطان از جايى كه معلوم نمى‌شود شرّ خود را ترويج مى‌كند. روايت شده كه چون عيسى (ع) متولّد شد شياطين نزد ابليس آمدند و گفتند: سرهاى بتها به زير افكنده شده ابليس گفت: اين پديده‌اى است كه در جاى شما پديد آمده پس پريد و مشرق و مغرب را دور زد و چيزى نيافت. آنگاه ديد كه عيسى (ع) متولّد شده است، و فرشتگان پيرامون او را گرفته‌اند. پس به سوى شياطين برگشت و گفت: شب گذشته پيامبرى متولّد شده است. هرگز هيچ زنى حامله نشده و وضع حمل نكرده مگر اين كه من حاضر بوده‌ام جز اين زن و كودك. پس از امشب به بعد از پرستيده شدن بتها نوميد شويد ولى به آدميزادگان از راه عجله و سبكى درآييد.

ديگر از درهاى مهّم ورود شيطان سكّه‌هاى نقره و طلا و ديگر انواع ثروتهاست كه عبارتند از متاع بى‌ارزش دنيا و لوازم زندگى، چهار پايان، زمينهاى زراعتى، و هر چه زايد بر نياز و مقدار روزى باشد محّل استقرار شيطان است.

زيرا كسى كه خوراكش همراهش باشد دل آسوده است. پس اگر مثلا در راه صد دينار بيابد از دلش صد خواسته برانگيزد كه هر خواسته‌اى نياز به صد دينار دارد. و تنها صد دينار (پيدا شده) او را كفايت نمى‌كند بلكه به نهصد دينار ديگر نياز دارد، در حالى كه پيش از داشتن صد دينار بى‌نياز بود و اكنون كه صد دينار پيدا كرده خود را بى‌نياز مى‌پندارد در حالى كه به نهصد دينار ديگر محتاج است تا با آن خانه‌اى بخرد و تعميرش كند و كنيزى بخرد و لوازم منزل و